huáng dì xuān yuán shì
这句话大意是:○黄帝轩辕氏。
shǐ jì yuē huáng dì zhě shǎo diǎn zhī zǐ xìng gōng sūn míng xuān yuán
这句话大意是:《史记》曰:黄帝者,少典之子,姓公孙,名轩辕。
zhū hóu yǒu bù shùn zhě cóng ér zhēng zhī wèi cháng níng jū
这句话大意是:诸侯有不顺者,从而征之,未尝宁居。
dōng zhì yú hǎi dēng wán shān jí dài zōng
这句话大意是:东至于海,登丸山,及岱宗。
xi zhì kōng tóng dēng jī tóu shān
这句话大意是:西至崆峒,登鸡头山。
nán zhì jiāng dēng xióng xiāng
这句话大意是:南至江,登熊、湘。
běi jí xūn yù hé fú fǔ shān ér yì yú zhuō lù zhī ā
这句话大意是:北极荤粥,合符釜山,而邑于涿鹿之阿。
qiān xǐ wú cháng chù yǐ shī bīng wèi yíng wèi
这句话大意是:迁徙无常处,以师兵为营卫。
guān míng jiē yǐ mìng wèi yún shī
这句话大意是:官名皆以命,为云师。
zhì zuǒ yòu dà jiān jiān yú wàn guó
这句话大意是:置左右大监,监于万国。
huò bǎo dǐng
这句话大意是:获宝鼎。
jǔ fēng hòu lì mù cháng xiān dà hóng yǐ zhì mín
这句话大意是:举风后、力牧、常先、大鸿以治民。
yǒu tǔ dé zhī ruì gù hào yuē huáng dì
这句话大意是:有土德之瑞,故号曰黄帝。
yǒu èr shí wǔ zǐ qí de xìng zhě shí sì rén
这句话大意是:有二十五子,其得姓者十四人。
huáng dì jū xuān yuán zhī qiū ér qǔ wū xī líng shì zhī nǚ shì wèi léi zǔ
这句话大意是:黄帝居轩辕之丘,而娶于西陵氏之女,是为嫘祖。
yīn léi wèi zhèng fēi shēng èr zi qí hòu yǒu tiān xià qí yī yuē xuán xiāo shì wèi qīng yáng jiàng jū jiāng shuǐ
这句话大意是:(音缧)为正妃,生二子,其后有天下:其一曰玄嚣,是为青阳,降居江水;。
qí èr yuē chāng yì jiàng jū ruò shuǐ
这句话大意是:其二曰昌意,降居弱水。
chāng yì qǔ shǔ shān shì nǚ yuē chāng pú shēng gāo yáng
这句话大意是:昌意娶蜀山氏女,曰昌仆,生高阳。
gāo yáng yǒu shèng dé yān
现代白话:高阳有圣德呢。
huáng dì bēng zàng qiáo shān
这句话大意是:黄帝崩,葬桥山。
qí sūn chāng yì zhī zǐ gāo yáng lì shì wèi dì zhuān xū
这句话大意是:其孙昌意之子高阳立,是为帝颛顼。
yòu fēng shàn shū yuē huáng dì cǎi shǒu shān tóng zhù dǐng wū jīng shān xià
这句话大意是:又《封禅书》曰:"黄帝采首山铜铸鼎于荆山下。
dǐng jì chéng yǒu lóng chuí hú rán xià yíng huáng dì huáng dì shàng qí lóng qún chén hòu gōng cóng shàng zhě qī shí yú rén yú xiǎo chén bù dé shàng nǎi xī chí lóng rán lóng rán bá duò duò dì zhī gōng bǎi xìng yǎng wàng
这句话大意是:鼎既成,有龙垂胡髯下迎黄帝,黄帝上骑龙,群臣后宫从上者七十馀人,馀小臣不得上,乃悉持龙髯,龙髯拔堕,堕帝之弓,百姓仰望。
dì jì shàng nǎi bào qí gōng yǔ lóng rán ér hào
这句话大意是:帝既上,乃抱其弓与龙髯而号。
gù hòu shì míng qí chù yuē dǐng hú qí gōng yuē wū hào
这句话大意是:故后世名其处曰鼎湖,其弓曰乌号。
yòu yuē hàn wǔ dì běi suì xún shòu hái jì huáng dì zhǒng
这句话大意是:又曰:汉武帝北遂巡狩,还,祭黄帝冢。
shàng yuē wú wén huáng dì bù sǐ jīn yǒu zhǒng hé yě
现代白话:上曰:"我闻黄帝不死,今有冢何也?
huò duì yuē huáng dì yǐ xian shàng tiān qún chén zàng qí yì guān ěr
这句话大意是:"或对曰:"黄帝已仙上天,群臣葬其衣冠耳!
dì wáng shì jì yuē huáng dì yǒu xióng shì shǎo diǎn zhī zǐ jī xìng yě
这句话大意是:《帝王世纪》曰:黄帝,有熊氏少典之子,姬姓也。
mǔ yuē fù bǎo qí xiān jí yán dì mǔ jiā yǒu jiǎo shì zhī nǚ shì yǔ shǎo diǎn shì hūn gù guó yǔ jiān chēng yān
现代白话:母曰附宝,其先即炎帝母家有𫊸氏之女,世与少典氏婚,故《国语》兼称呢。
jí shén nóng shì zhī mò shǎo diǎn shì yòu qǔ fù bǎo jiàn dà diàn guāng rào běi dǒu shū xīng zhào jiāo yě gǎn fù bǎo yùn èr shí wǔ yuè shēng huáng dì wū shòu qiū zhǎng wū jī shuǐ
这句话大意是:及神农氏之末,少典氏又取附宝,见大电光绕北斗枢星照郊野,感附宝,孕二十五月,生黄帝于寿丘,长于姬水。
lóng yán yǒu shèng dé shòu guó wū yǒu xióng jū xuān yuán zhī qiū gù yīn yǐ wéi míng yòu yǐ wéi hào
这句话大意是:龙颜,有圣德,受国于有熊,居轩辕之丘,故因以为名,又以为号。
yǔ shén nóng shì zhàn yú bǎn quán zhī yě sān zhàn ér kè zhī
这句话大意是:与神农氏战于阪泉之野,三战而克之。
lì mù cháng xiān dà hóng shén nóng huáng zhí fēng jù rén zhèn tài shān jī guǐ yú qū fēng hú kǒng jiǎ děng huò yǐ wéi shī huò yǐ wéi jiāng fēn zhǎng sì fāng gè rú jǐ shì gù hào yuē huáng dì sì mù
这句话大意是:力牧、常先、大鸿、神农、皇直、封巨人镇大山,稽鬼、臾区、封胡、孔甲等,或以为师,或以为将,分掌四方,各如己视,故号曰黄帝四目。
yòu shǐ qí bó cháng wèi bǎi cǎo diǎn yī liáo jí jīn jīng fāng běn cǎo zhī shū xián chū yān
现代白话:又使岐伯尝味百草,典医疗疾,今经方、本草之书咸出呢。
qí shǐ cāng jié yòu qǔ xiàng niǎo jì shǐ zuò wén zì
这句话大意是:其史仓颉,又取像鸟迹,始作文字。
shǐ guān zhī zuò gài zì cǐ shǐ
这句话大意是:史官之作,盖自此始。
jì qí yán xíng cè ér cáng zhī míng yuē shū qì
这句话大意是:记其言行,策而藏之,名曰书契。
huáng dì yī hào dì hóng shì huò yuē guī cáng shì huò yuē dì xuān
这句话大意是:黄帝一号帝鸿氏,或曰归藏氏,或曰帝轩。
chuī lǜ dìng xìng yǒu sì fēi shēng èr shí wǔ zǐ zài wèi bǎi nián ér bēng nián bǎi yī shí suì
这句话大意是:吹律定姓,有四妃,生二十五子,在位百年而崩,年百一十岁。
yòu yuē shén nóng shì shuāi huáng dì xiū dé huà mín zhū hóu guī zhī
这句话大意是:又曰:神农氏衰,黄帝修德化民,诸侯归之。
huáng dì wū shì nǎi rǎo xùn měng shòu yǔ shén nóng shì zhàn yú bǎn quán zhī yě sān zhàn ér kè zhī
这句话大意是:黄帝于是乃扰驯猛兽,与神农氏战于阪泉之野,三战而克之。
yòu zhēng zhū hóu shǐ lì mù shén nóng huáng zhí tǎo chī yóu shì qín zhī yú zhuō lù zhī yě
这句话大意是:又征诸侯,使力牧、神、农、皇直讨蚩尤氏,擒之于涿鹿之野;。
shǐ yìng lóng shā zhī yú xiōng lí zhī qiū
这句话大意是:使应龙杀之于凶黎之丘。
fán wǔ shí wǔ zhàn ér tiān xià dà fú
这句话大意是:凡五十五战,而天下大服。
huò chuán yǐ wéi xian huò yán shòu sān bǎi suì zàng yú shàng jùn yáng zhōu zhī qiáo shān
这句话大意是:或传以为仙,或言寿三百岁,葬于上郡阳周之乔山。
yù zǐ yuē huáng dì nián shí suì zhī shén nóng zhī fēi ér gǎi qí zhèng
这句话大意是:《鬻子》曰:黄帝年十岁,知神农之非而改其政。
chūn qiū nèi shì yuē xuān yuán shì yǐ tǔ dé wàng tiān xià shǐ yǒu táng shì gāo dòng shēn yǔ yǐ bì fēng yǔ
这句话大意是:《春秋内事》曰:轩辕氏以土德王天下,始有堂室,高栋深宇,以避风雨。
xiào jīng gōu mìng jué yuē fù bǎo chū jiàng dà líng shēng dì xuān
这句话大意是:《孝经钩命诀》曰:附宝出,降大灵,生帝轩。
fù bǎo dì xuān mǔ yě
这句话大意是:(附宝,帝轩母也。
diàn huáng jīng xuān yuán qì yě
这句话大意是:电黄精轩辕气也。
xuān huáng dì míng
这句话大意是:轩,黄帝名。
fù huò zuò fù yě
这句话大意是:附或作付也。
gǔ shǐ kǎo yuē yǒu xióng shì sì xìng huò yuē xìng gōng sūn
这句话大意是:《古史考》曰:有熊氏巳姓,或曰姓公孙。
shān hǎi jīng yuē yǒu rén yī qīng míng yuē huáng dì nǚ yāo
这句话大意是:《山海经》曰:有人衣青,名曰黄帝女妖。
qīng mèi hàn guǐ yě
这句话大意是:(青魅,旱鬼也。
chī yóu zuò bīng fá huáng dì huáng dì nǎi lìng yìng lóng gōng zhī jì zhōu zhī yě
这句话大意是:)蚩尤作兵伐黄帝,黄帝乃令应龙攻之冀州之野。
jì zhōu zhōng tǔ
这句话大意是:(冀州,中土。
yìng lóng xù shuǐ chī yóu qǐng fēng bó yǔ shī cóng dà fēng yǔ
这句话大意是:)应龙蓄水,蚩尤请风伯、雨师,从大风雨。
huáng dì nǎi xià tiān nǚ yuē yāo yǔ zhǐ suì shā chī yóu
这句话大意是:黄帝乃下天女曰妖,雨止,遂杀蚩尤。
guī cáng yuē xī huáng dì yǔ yán shén zhēng dòu zhuō lù zhī yě jiāng zhàn shì wū wū xián
这句话大意是:《归藏》曰:昔黄帝与炎神争斗涿鹿之野,将战,筮于巫咸。
wū xián yuē guǒ zāi ér yǒu jiù
现代白话:巫咸曰:"果啊,而有咎!
yì xià xì yuē huáng dì chuí yī shang ér tiān xià zhì gài qǔ zhū qián kūn
这句话大意是:《易下·系》曰:黄帝垂衣裳而天下治,盖取诸乾坤。
hé tú wò shū yuē huáng dì míng xuān běi dǒu huáng dì zhī jīng
这句话大意是:《河图握枢》曰:黄帝名轩,北斗黄帝之精。
mǔ de zhī zhī nǚ fù bǎo zhī jiāo yě dà diàn rào dòu shū xīng yào gǎn fù bǎo shēng xuān xiōng wén yuē huáng dì zi
这句话大意是:母地祗之女附宝,之郊野,大电绕斗枢星耀,感附宝,生轩,胸文曰:"黄帝子"。
hé tú tǐng zuǒ fǔ yuē huáng dì xiū dé lì yì tiān xià dà zhì
这句话大意是:《河图挺佐辅》曰:黄帝修德立义,天下大治。
nǎi zhào tiān lǎo ér wèn yān yú mèng jiàn yǔ lóng tǐng rì tú jí dì yǐ shòu yú wū hé zhī dōu jué mèi sù shàn bù zhī qí lǐ gǎn wèn wū zi
现代白话:乃召天老而问呢:"余梦见雨龙挺日图即帝,以授余于河之都,觉昧素善,不知其理,敢问于子。
tiān lǎo yuē hé chū lóng tú luò chū guī shū jì dì lù liè shèng rén suǒ jì xìng hào xìng móu zhì píng rán hòu fèng huáng chù zhī
这句话大意是:"天老曰:"河出龙图,洛出龟书,纪帝录列圣人所纪,姓号兴,谋治平,然后凤凰处之。
jīn fèng huáng yǐ xià sān bǎi liù shí rì yǐ hé zhī tú jì tiān qí shòu dì tú hu
现代白话:今凤凰已下三百六十日了,合之图纪,天其授帝图吗?
huáng dì nǎi fú zhāi qī rì yī huáng yī guān huáng miǎn jià huáng lóng zhī chéng dài jiāo lóng zhī qí
这句话大意是:"黄帝乃祓斋七日,衣黄衣,冠黄冕,驾黄龙之乘,戴蛟龙之旗。
tiān lǎo wǔ shèng jiē cóng yǐ yóu hé luò zhī jiān qiú suǒ mèng jiàn zhě zhī chù fú de
这句话大意是:天老五圣皆从以游河洛之间,求所梦见者之处,弗得。
zhì wū cuì guī zhī yuān dà lú yú sù liú ér zhì
这句话大意是:至于翠妫之渊,大卢鱼溯流而至。
nǎi wèn tiān lǎo yuē zi jiàn fu zhōng hé liú zhě hu
这句话大意是:乃问天老曰:"子见夫中河流者吗?
yuē jiàn zhī
这句话大意是:"曰:"见之。
gù wèn wǔ shèng jiē yuē mò jiàn nǎi cí zuǒ yòu dú yǔ tiān lǎo guì ér yíng zhī
这句话大意是:"顾问五圣,皆曰莫见,乃辞左右,独与天老跪而迎之。
wǔ sè bì jù tiān lǎo yǐ shòu huáng dì
这句话大意是:五色毕具,天老以授黄帝。
huáng dì shū shì zhī míng yuē lù tú
这句话大意是:黄帝舒视之,名曰《录图》。
lóng yú hé tú yuē huáng lóng fù tú lín jiá chéng zì cóng hé zhōng chū fù huáng dì lìng shì chén zì xiě yǐ shì tiān xià
这句话大意是:《龙鱼河图》曰:黄龙附图,鳞甲成字,从河中出,付黄帝,令侍臣自写以示天下。
yòu yuē huáng dì shè zhèng qián yǒu chī yóu xiōng dì bā shí yī rén bìng shòu shēn rén yǔ tóng tóu tiě é shí shā shí zi zào lì bīng zhàng dāo jǐ dà nǔ wēi zhèn tiān xià zhū shā wú dào bù rén bù cí
这句话大意是:又曰:黄帝摄政前,有蚩尤,兄弟八十一人,并兽身人语,铜头铁额,食沙石子,造立兵仗刀戟大弩,威振天下,诛杀无道,不仁不慈。
wàn mín yù lìng huáng dì xíng tiān zi shì huáng dì rén yì bù néng jìn zhǐ
这句话大意是:万民欲令黄帝行天子事,黄帝仁义,不能禁止。
chī yóu suì bù dí nǎi yǎng tiān ér tàn
这句话大意是:蚩尤遂不敌,乃仰天而叹。
tiān qiǎn xuán nǚ xià shòu huáng dì bīng xìn shén fú zhì fú chī yóu yǐ zhì bā fāng
这句话大意是:天遣玄女下授黄帝兵信神符,制伏蚩尤,以制八方。
chī yóu méi hòu tiān xià fù rǎo luàn bù níng huáng dì suì huà chī yóu xíng xiàng yǐ wēi tiān xià tiān xià xián wèi chī yóu bù sǐ bā fāng wàn bāng jiē wèi tiǎn fú
这句话大意是:蚩尤没后,天下复扰乱不宁,黄帝遂画蚩尤形象,以威天下,天下咸谓蚩尤不死,八方万邦皆为殄伏。
shàng shū zhōng hou yuē dì xuān tí xiàng pèi yǒng xún jī xuān xuān yuán huáng dì míng
这句话大意是:《尚书中候》曰:帝轩提像,配永循机,(轩,轩辕黄帝名。
yǒng zhǎng yě
这句话大意是:永,长也。
xún shùn yě
这句话大意是:循,顺也。
huáng dì xuān yuán guān shè tí zhī xiàng pèi ér xíng zhī yǐ zhǎng wèi shùn shēng jī wéi zhèng
这句话大意是:黄帝轩辕观摄提之象,配而行之,以长为顺,升机为政。
tiān dì xiū tōng wǔ xíng qī huà xiū měi yě
这句话大意是:)天地休通,五行期化,(休,美也。
tiān dì měi qì xiāng tōng xíng yīng sì shí zhī qī ér biàn huà
这句话大意是:天地美气相通行,应四时之期而变化。
hé lóng tú chū lóng xián tú ér chū yě
这句话大意是:)河龙图出,(龙衔图而出也。
luò guī shū chéng guī fù shū ér chū
这句话大意是:)洛龟书成,(龟负书而出。
wēi zé yě
这句话大意是:威,则也。
chì wén xiàng zì yǐ shòu xuān yuán
这句话大意是:)赤文像字,以授轩辕。
hán shī wài zhuàn yuē huáng dì zhào tiān lǎo ér wèn fèng xiàng hé rú
现代白话:《韩诗外传》曰:黄帝召天老而问:"凤像怎么样?
tiān lǎo yuē fu fèng xiàng hóng qián ér lín hòu shé tóu ér yú wěi lóng wén ér jī shēn yàn hàn ér jī zhuó
这句话大意是:"天老曰:"夫凤像鸿前而麟后,蛇头而鱼尾,龙文而鸡身,燕颔而鸡啄。
huáng dì nǎi zhāi yú zhōng gōng fèng bì rì ér zhì
这句话大意是:"黄帝乃斋于中宫,凤蔽日而至。
huáng dì jiàng yú dōng jiē xī miàn zài bài qǐ shǒu
这句话大意是:黄帝降于东阶,西面再拜稽首。
huáng tiān jiàng zhǐ gǎn bù chéng mìng
这句话大意是:皇天降祉,敢不承命。
fèng nǎi zhǐ dì dōng yuán
这句话大意是:凤乃止帝东园。
shī hán shén wù yuē dà diàn rào shū zhào jiāo yě gǎn fù bǎo shēng huáng dì
这句话大意是:《诗含神雾》曰:大电绕枢照郊野,感附宝,生黄帝。
dà dài lǐ yuē zǎi wǒ wèn wū kǒng zǐ yuē xī zhě yǔ wèn zhū róng jūn huáng dì sān bǎi nián qǐng wèn huáng dì rén yě yì fēi rén yé
现代白话:《大戴礼》曰:宰我问于孔孔子说:"昔者予问诸荣君,黄帝三百年,请问黄帝人也,抑非人耶?
hé yǐ zhì wū sān bǎi nián
现代白话:凭什么至于三百年?
kǒng zǐ yuē huáng dì shǎo diǎn zhī zǐ yě yuē xuān yuán
现代白话:"孔孔子说:"黄帝,少典之子也,曰轩辕。
shēng ér shén líng ruò ér néng yán jiào xióng pí pí xiū bào hǔ yǐ yǔ chì dì dà zhàn yú bǎn quán zhī yě sān zhàn rán hòu de xíng qí zhì
这句话大意是:生而神灵,弱而能言,教熊、罴、貔、貅、豹、虎以与赤帝大战于阪泉之野,三战然后得行其志。
huáng dì fǔ fú yī dà dài fǔ shang chéng lóng jià yún láo qín xīn lì ěr mù jié yòng shuǐ huǒ cái wù shēng ér mín de qí lì bǎi nián sǐ ér mín de qí shén bǎi nián wáng ér mín de qí jiào bǎi nián gù yuē sān bǎi nián
这句话大意是:黄帝斧佛,衣大带斧裳,乘龙驾云,劳勤心力耳目,节用水火,财物生而民得其利百年,死而民得其神百年,亡而民得其教百年,故曰三百年。
chuán yuē huáng dì yǐ yún jì gù wèi yún shī ér yún míng
这句话大意是:《传》曰:黄帝以云纪,故为云师而云名。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē huáng dì lóng yán dé tiān tíng yáng shàng fǎ zhōng sù qǔ xiàng wén chāng dài tiān lǚ yīn bǐng shù zhì gāng
这句话大意是:《春秋元命苞》曰:黄帝龙颜,得天庭阳,上法中宿,取象文昌,戴天履阴,秉数制刚。
yán yǒu lóng xiàng yǐ xuān yuán yě
这句话大意是:(颜有龙,象以轩辕也。
tíng yáng tài wēi tíng yě
这句话大意是:庭阳,太微庭也。
dài tiān tiān wén zài shǒu
这句话大意是:戴天,天文在首。
lǚ yīn yīn zì zài zú xià yě
这句话大意是:履阴,阴字在足下也。
zhì gāng jì yě jì zhèng sì fǔ yě
这句话大意是:制刚,纪也,纪正四辅也。
guǎn zǐ yuē huáng dì de chī yóu ér míng hu tiān dào
这句话大意是:《管子》曰:黄帝得蚩尤而明乎天道;。
de tài cháng ér chá hu dì lì
这句话大意是:得太常而察乎地利;。
de cāng lóng ér biàn hu dōng fāng
这句话大意是:得苍龙而辨乎东方;。
de zhù róng ér biàn hu nán fāng
这句话大意是:得祝融而辨乎南方;。
de dà fēng ér biàn hu xī fāng
这句话大意是:得大封而辨乎西方;。
de hòu tǔ ér biàn hu běi fāng
这句话大意是:得后土而辨乎北方;。
huáng dì de liù xiāng ér tiān xià zhì
这句话大意是:黄帝得六相而天下治。
yòu yuē huáng dì zuàn suì shēng huǒ yǐ shú hūn sào mín shí zhī wú cháng wèi zhī bìng
这句话大意是:又曰:黄帝钻燧生火以熟荤臊,民食之,无肠胃之病。
liè zǐ yuē huáng dì jí wèi shí yǒu wǔ nián jié cōng míng jǐn zhì lì yíng bǎi xìng jiāo rán jī sè gǎn gǔ hòu qiè
这句话大意是:《列子》曰:黄帝即位十有五年,竭聪明,尽智力,营百姓,焦然肌色皯(古厚切。
měi yīn mèi
这句话大意是:)黣,(音妹。
hūn rán wǔ qíng shuǎng huò yòng cōng míng wèi zú yǐ zhì zhì zhī zú yǐ luàn shén yě
这句话大意是:)昏然五情爽惑,(用聪明未足以致治,祗足以乱神也。
huáng dì nǎi kuì rán tàn yuē zhèn zhī guò yín yǐ
现代白话:)黄帝乃喟然叹曰:朕之过淫了。
yín dàng zuò shēn
这句话大意是:(淫当作深。
yǎng yī yǐ qí huàn rú cǐ zhì wàn wù qí huàn rú cǐ wéi rèn ér bù yǎng zòng ér bù zhì zé xìng mìng zì fǎn tiān xià zì ān
这句话大意是:)养一已其患如此,治万物其患如此(惟任而不养,纵而不治,则性命自反,天下自安。
wū shì fàng wàn jī shě gōng qǐn qù zhí shì chè xuán jiǎn chú shàn tuì ér xián jū dà tíng zhī guǎn zhāi xīn fú xíng xīn wú yù zé xíng zì fú yǐ
现代白话:)于是放万机,舍宫寝,去直侍,撤悬,减厨膳,退而闲居大庭之馆,斋心服形,(心无欲则形自服了。
sān yuè bù qīn zhèng shì
这句话大意是:)三月不亲政事。
zhòu qǐn ér mèng jiāng míng zhì lǐ bù kě yǐ qīng qiú gù jì zhī yú mèng shèng rén wú mèng yě
现代白话:昼寝而梦,(将明至理不能够清求,故寄之于梦,圣人无梦也。
yóu wū huá xū shì guó
这句话大意是:)游于华胥氏国。
huá xū shì guó zài yān zhōu zhī xi tāi zhōu zhī běi bù bì biàn yǒu cǐ guó yě
这句话大意是:华胥氏国在弇州之西,台州之北,(不必便有此国也。
míng zhì lǐ bì rú cǐ ěr
这句话大意是:明至理必如此耳。
huái nán zǐ yún zhèng xi yuē yān zhōu xī běi yuē hé zhōu
这句话大意是:《淮南子》云:正西曰弇州,西北曰合州。
bù zhī sī qí guó jǐ qiān wàn lǐ
这句话大意是:)不知斯齐国几千万里;。
zhōu chē zú lì xíng zhī yuán zhě ěr shén dào huǎng hū bù xíng ér zhì yě
这句话大意是:(舟车足力,形之员者耳,神道恍惚,不行而至也。
gài fēi zhōu chē zú lì zhī suǒ jí shén yóu ér yǐ
这句话大意是:)盖非舟车足力之所及,神游而已。
qí guó wú shī zhǎng qí mín wú shì yù bù zhī lè shēng bù zhī è sǐ gù wú yāo shāng
这句话大意是:其国无师长,其民无嗜欲,不知乐生,不知恶死,故无夭伤;。
bù zhī qīn jǐ bù zhī shū wù gù wú zēng ài
这句话大意是:不知亲己,不知疏物,故无憎爱;。
bù zhī bèi nì bù zhī xiàng shùn gù wú lì hài
这句话大意是:不知背逆,不知向顺,故无利害;。
lǐ wú shēng sǐ gù wú suǒ lè è lǐ wú ài zēng gù wú suǒ qīn shū lǐ wú shùn nì gù wú suǒ lì hài yě
这句话大意是:(理无生死,故无所乐恶,理无爱憎,故无所亲疏,理无顺逆,故无所利害也。
dōu wú suǒ ài zēng dōu wú suǒ wèi jì
这句话大意是:)都无所爱憎,都无所畏忌。
rù shuǐ bù ruò rù huǒ bù rè zhuó tà wú shāng tòng zhì hé zhě wú wù néng shāng ruò rè tòng yǎng shí yóu wèi jù yě
这句话大意是:入水不溺,入火不热,斫挞无伤痛,(至和者,无物能伤,溺热痛痒,实由畏惧也。
chéng kōng rú lǚ shí qǐn xū ruò chù chuáng
这句话大意是:)乘空如履实,寝虚若处床。
yún wù bù hé qí shì léi tíng bù luàn qí tīng měi è bù mì qí xīn shān gǔ bù zhì qí bù shén xíng ér yǐ
这句话大意是:云雾不阂其视,雷霆不乱其听,美恶不汨其心,山谷不踬其步,神行而已。
huáng dì jì wù yí rán zì dé
这句话大意是:黄帝既悟,怡然自得。
yòu èr shí yǒu bā nián tiān xià dà zhì jǐ ruò huá xū shì zhī guó ér dì dēng jiǎ
这句话大意是:又二十有八年,天下大治,几若华胥氏之国,而帝登假。
jiǎ dāng wèi xiá
这句话大意是:(假当为遐。
zhuāng zi yuē běi mén chéng wèn wū huáng dì zhāng xián chí zhī lè wū dòng tíng zhī yě wú shǐ wén zhī ér jù fù wén zhī ér huò
现代白话:《庄子》曰:北门成问于黄帝:"张咸池之乐于洞庭之野,我始闻之而惧,复闻之而惑。
dì yuē wú zòu zhī yǐ rén zhēng zhī yǐ tiān xíng zhī yǐ yì lǐ jiàn zhī yǐ tài qīng
现代白话:"帝曰:"我奏之以人,征之以天,行之以义礼,建之以太清。
yǐ rén zòu zhī yǐ tiān zhēng zhī tiān rén hé dé ěr nǎi zhī yǐ chūn wèi lǐ yǐ qiū wèi yì tài qīng nǎi jiàn
现代白话:"(以人奏之,以天征之,天人合德,你乃知以春为礼,以秋为义,太清乃建。
yòu yuē huáng dì jiāng jiàn dà wěi yú jù cí zhī shān fāng míng wèi yù chāng yù cān chéng zhāng ruò xí péng qián mǎ kūn hūn huá jī hòu chē
这句话大意是:又曰:黄帝将见大隗于具茨之山,方明为御,昌寓骖乘,张若、隰朋前马,昆阍、滑稽后车。
zhì wū xiāng chéng zhī yě qī shèng jiē mí wú suǒ wèn tú
这句话大意是:至于襄城之野,七圣皆迷,无所问途。
shì yù mù mǎ tóng zǐ wèn tú yān yuē ruò zhī jù cí zhī shān hu
现代白话:适遇牧马童子,问途呢曰:"若知具茨之山吗?
yuē rán
这句话大意是:"曰:"然。
huáng dì yuē yì zāi xiǎo tóng
现代白话:"黄帝曰:"异啊小童!
fēi tú zhī jù cí zhī shān yòu zhī dà wěi zhī suǒ cún hu
这句话大意是:非徒知具茨之山,又知大隗之所存吗?
yuē rán
这句话大意是:"曰:"然。
huáng dì yuē wú zǐ zhī shì suī rán qǐng wèn wèi tiān xià
现代白话:"黄帝曰:"我子之事虽然,请问为天下。
xiǎo tóng cí
这句话大意是:"小童辞。
huáng dì yòu wèn
这句话大意是:黄帝又问。
xiǎo tóng yuē fu wèi tiān xià zhě yì xī yǐ yì hu mù mǎ zhě zāi
现代白话:小童曰:"夫为天下者,亦奚以异乎牧马者啊?
yì qù qí hài mǎ zhě ér yǐ yǐ
现代白话:亦去其害马者而已了。
mǎ yǐ guò fèn wéi hài
这句话大意是:"(马以过分为害。
huáng dì zài bài qǐ shǒu chēng tiān shī ér tuì
这句话大意是:)黄帝再拜稽首,称天师而退。
yòu yuē huáng dì wén guǎng chéng zǐ zài wū kōng tóng zhī shàng gù wǎng jiàn zhī yuē gǎn wèn zhì dào zhī jīng
这句话大意是:又曰:黄帝闻广成子在于崆峒之上,故往见之,曰:"敢问至道之精。
guǎng chéng zǐ yuē zì ér zhì tiān xià yún qì bù dài cù ér yǔ cǎo mù bù dài huáng ér luò rì yuè zhī guāng yì yǐ huāng yǐ
现代白话:"广成孔子说:"自而治天下,云气不待簇而雨,草木不待黄而落,日月之光益以荒了。
yòu xī zú yǐ yǔ zhì dào
这句话大意是:又奚足以语至道?
huáng dì tuì juān tiān xià zhù tè shì xí bái máo xián jū sān yuè fù wǎng yāo zhī
这句话大意是:"黄帝退,捐天下,筑特室,席白茅,闲居三月,复往邀之。
guǎng chéng zǐ nán shǒu ér wò huáng dì cóng xià fēng xī xíng ér jìn zài bài qǐ shǒu ér wèn yuē wén wú zǐ dá wū zhì dào gǎn wèn zhì shēn nài hé ér kě yǐ cháng jiǔ
现代白话:广成子南首而卧,黄帝从下风膝行而进,再拜稽首而问曰:"闻我子达于至道,敢问治身奈何而能够长久?
guǎng chéng zǐ juě rán ér qǐ yuē shàn zāi wèn hu
现代白话:"广成子蹶然而起,曰:"善啊问乎!
lái wú yǔ rǔ zhì dào zhī jīng yǎo míng míng
现代白话:来,我语你,至道之精,窈冥冥;。
zhì dào zhī jí hūn mò mò
这句话大意是:至道之极,昏默默。
wú shì wú tīng bào shén yǐ jìng xíng jiāng zì zhèng
这句话大意是:无视无听,抱神以静,形将自正。
wǒ xiū shēn qiān èr bǎi suì yǐ wú xíng wèi cháng shuāi
现代白话:我修身千二百岁了,我形未尝衰。
huáng dì zài bài qǐ shǒu yuē guǎng chéng zǐ zhī wèi tiān yǐ
现代白话:"黄帝再拜稽首曰:"广成子之谓天了!
shī zi yuē zǐ gòng yuē gǔ zhě huáng dì sì miàn xìn hu
这句话大意是:《尸子》曰:子贡曰:"古者黄帝四面,信吗?
kǒng zǐ yuē huáng dì qǔ hé jǐ zhě sì rén shǐ zhì sì fāng bù jì ér ǒu bù yuē ér chéng cǐ zhī wèi sì miàn
现代白话:"孔孔子说:"黄帝取合己者四人,使治四方,不计而耦,不约而成,此之谓四面。
hán zǐ yuē shī kuàng wèi jìn píng gōng yuē huáng dì hé guǐ shén wū xi tài shān zhī shàng jià xiàng chē liù jiāo lóng bì fāng bìng guǎn chī yóu jū qián fēng bó jìn sǎo yǔ shī sǎ dào nǎi zuò wéi qīng jiǎo zhī lè
这句话大意是:《韩子》曰:师旷谓晋平公曰:"黄帝合鬼神于西太山之上,驾象车,六交龙,毕方并馆,蚩尤居前,风伯进扫,雨师洒道,乃作为清角之乐。
huái nán zǐ yuē huáng dì zhì tiān xià ér lì mù tài shān jī fǔ zhī lì mù tài shān jī fǔ zé huáng dì zhī shī yě
这句话大意是:《淮南子》曰:黄帝治天下而力牧、太山稽辅之,(力牧太山稽辅,则黄帝之师也。
mèng zǐ yuē wáng zhě shī chén yě
现代白话:孟孔子说:王者师臣也。
yǐ lǐ rì yuè xīng chén zhī dào zhì yīn yáng zhī qì jié sì shí zhī dù zhèng lǜ lì zhī shù
这句话大意是:)以理日月星辰之道,治阴阳之气,节四时之度,正律历之数;。
míng shàng xià děng guì jiàn
这句话大意是:明上下,等贵贱;。
shǐ qiáng bù dé yǎn ruò zhòng bù dé bào guǎ
这句话大意是:使强不得掩弱,众不得暴寡;。
rén mín bǎo mìng bù yāo néng ān xìng mìng bù yāo zhé yě
这句话大意是:人民保命不夭,(能安性命,不夭折也。
suì shí shú ér bù xiōng bù xiōng wú zāi hài yě
这句话大意是:)岁时熟而不凶,(不凶,无灾害也。
bǎi guān zhèng ér bù sī jiē zài gōng yě
这句话大意是:)百官正而不私,(皆在公也。
shàng xià diào ér wú yóu
这句话大意是:)上下调而无尤;。
jūn diào chén hé wú yóu guò yě
这句话大意是:(君调臣和,无尤过也。
fǎ lìng míng ér bù àn fǔ zuǒ gōng ér bù ē
这句话大意是:)法令明而不暗,辅佐公而不阿;。
qīng shì gōng zhèng bù ē yì qǔ cóng
这句话大意是:(卿士公正,不阿意曲从。
tián zhě bù qīn pàn yú zhě bù zhēng wēi
这句话大意是:)田者不侵畔,渔者不争隈;。
wēi qū shēn chù yú suǒ jù yě
这句话大意是:(隈,曲深处,鱼所聚也。
dào bù shí yí shì bù yù jià
这句话大意是:)道不拾遗,市不预价;。
chéng guō bù bì yì wú dào zéi
这句话大意是:城郭不闭,邑无盗贼;。
shāng lǚ zhī rén xiāng ràng yǐ cái
这句话大意是:商旅之人,相让以财;。
gǒu zhì tǔ shū lì wū dào lù ér wú fèn zhēng zhī xīn
这句话大意是:狗彘吐菽栗于道路而无忿争之心。
wū shì rì yuè jīng míng xīng chén bù shī qí dào fēng yǔ shí jié wǔ gǔ dēng shú
这句话大意是:于是日月精明,星辰不失其道,风雨时节,五谷登熟;。
hǔ bào bù wàng shì zhì niǎo bù wàng bó
这句话大意是:虎豹不妄噬,鸷鸟不妄搏;。
fèng huáng xiáng wū tíng qí lín rǎo wū jiāo
这句话大意是:凤凰翔于庭,麒麟扰于郊;。
qīng lóng jìn jià fēi huáng fú zào
这句话大意是:青龙进驾,飞黄伏皂;。
fēi huáng chū xī fāng qí zhuàng rú hú dǐng shàng yǒu jiǎo chéng zhī shòu qiān suì
这句话大意是:(飞黄出西方,其状如狐,顶上有角,乘之寿千岁。
zào lì yě
这句话大意是:皂,枥也。
zhū běi dān ěr zhī guó mò bù xiàn qí gòng zhí
这句话大意是:)诸北儋耳之国,莫不献其贡职。
lùn héng yuē shì fǎ jìng mín zé fǎ yuē huáng dé xiàng tiān dì yuē dì
这句话大意是:《论衡》曰:谥法:靖民则法曰皇,德象天地曰帝。
huáng dì zhě ān mín zhī shì fēi děi dào zhī chēng yě
这句话大意是:皇帝者,安民之谥,非得道之称也。
jiǎng zi wàn jī lùn yuē huáng dì zhī chū yǎng xìng ài mín bù hǎo zhàn fá
这句话大意是:蒋子《万机论》曰:黄帝之初,养性爱民,不好战伐。
ér sì dì gè yǐ fāng sè chēng hào jiāo gòng móu zhī biān chéng rì jīng jiè zhòu bù shì
这句话大意是:而四帝各以方色称号,交共谋之,边城日惊,介胄不释。
huáng dì tàn yuē fū jūn wēi yú shàng mín ān yú xià zhǔ shī wū guó qí chén zài jià jué jí zhī yóu fēi yǎng kòu yé
这句话大意是:黄帝叹曰:"夫君危于上,民安于下,主失于国,其臣再嫁,厥疾之由,非养寇耶!
jīn chù mín méng zhī shàng ér sì dào kàng héng dì zhèn yú shī
这句话大意是:今处民萌之上,而四盗亢衡,递震于师。
wū shì suì shī yíng lěi yǐ miè sì dì
这句话大意是:"于是遂师营垒,以灭四帝。
xiàng lìng huáng dì ruò bù lóng xiāng hǔ biàn ér yǔ sú tóng dào zé qí mín chén yì hài yú sì dì yǐ
现代白话:向令黄帝若不龙骧虎变而与俗同道,则其民臣亦害于四帝了!
bào pǔ zǐ yuē huáng dì shēng ér néng yán yì shǐ bǎi líng kě wèi tiān shòu zì rán zhī tǐ zhě
这句话大意是:《抱朴子》曰:黄帝生而能言,役使百灵,可谓天授自然之体者。
yóu fù bù gǎn duān zuò ér dé dào
这句话大意是:犹复不敢端坐而得道,。
gù shè wáng wū ér shòu dān jīng
这句话大意是:故涉王屋而受丹经,。
dào dǐng hú ér fēi liú zhū
这句话大意是:到鼎湖而飞流珠,。
dēng kōng tóng ér wèn guǎng chéng
这句话大意是:登崆峒而问广成,。
shàng jù cí ér shì dà wěi
这句话大意是:上具茨而事大隗,。
shì dōng dài ér fèng zhōng huáng
这句话大意是:适东岱而奉中黄,。
rù jīn gǔ ér zī lǎo zi
这句话大意是:入金谷而咨老子,。
lùn dào yǎng zé zhì xuán sù èr nǚ
这句话大意是:论道养则质玄素二女,。
jīng tuī bù zé fǎng shān jī lì mù
这句话大意是:精推步则访山稽、力牧,。
jiǎng zhàn hòu zé xún fēng hòu
这句话大意是:讲占候则询风后,。
zhe tǐ zhěn zé shòu léi qí
这句话大意是:著体诊则受雷岐,。
shěn gōng zhàn zé nà wǔ yīn zhī cè
这句话大意是:审攻战则纳五音之策,。
qióng shén jiān zé jì sì zé zhī luàn
这句话大意是:穷神奸则记四泽之乱,。
xiāng dì lǐ zé shū qīng niǎo zhī shuō
这句话大意是:相地理则书青鸟之说,。
jiù shāng cán zé zhui jīn yě zhī shù
这句话大意是:救伤残则缀金冶之术。
gù néng bì jì mì yào qióng jìn dào zhēn
这句话大意是:故能毕记秘要,穷尽道真。
yòu yuē xī huáng dì dōng dào qīng qiū guò fēng shān jiàn zǐ fǔ xiān shēng shòu sān huáng nèi wén yǐ hé zhào wàn shén
这句话大意是:又曰:昔黄帝东到青丘,过风山,见紫府先生,受三皇内文以劾召万神。
nán dào fù lǒng yīn dǎi mù guān bǎi líng zhī suǒ dēng
这句话大意是:南到负陇荫,逮木观百灵之所登;。
cǎi ruò jǐ zhī huá yǐn dān luán zhī shuǐ
这句话大意是:采若戟之华,饮丹峦之水。
xi jiàn zhōng huáng zi shòu jiǔ pǐn zhī fāng
这句话大意是:西见中黄子,受九品之方。
guò kōng tóng cóng guǎng chéng zi shòu zì rán zhī jīng
这句话大意是:过崆峒,从广成子,受自然之经。
běi dào hóng dī shàng jù cí jiàn dà wěi jūn huáng gài tóng zǐ shòu shén zhī tú hái zhì wáng jūn jū de shén dān
这句话大意是:北到洪堤,上具茨,见大隗君,黄盖童子授神芝图,还陟王君居得神丹。
zhù shuō dào é méi shān jiàn huáng rén wū yù táng
这句话大意是:注说:到峨嵋山见皇人于玉堂。
yòu yuē jí jùn zhǒng zhōng zhú shū yán huáng dì jì xiān qù qí chén yǒu zuǒ chè zhě xuē mù wèi huáng dì zhī xiàng shuài zhū hóu cháo fèng zhī
这句话大意是:又曰:汲郡冢中竹书言:"黄帝既仙去,其臣有左彻者,削木为黄帝之像,帅诸侯朝奉之。
gù sī kōng zhāng mào xiān zhuàn bó wù zhì yì yún huáng dì xiān qù qí chén sī liàn wǎng jí huò kè mù lì xiàng ér cháo zhī huò qǔ qí yì guān ér zàng zhī huò lì miào ér sì shí cí zhī
这句话大意是:"故司空张茂先撰《博物志》亦云:"黄帝仙去,其臣思恋罔极,或刻木立像而朝之,或取其衣冠而葬之,或立庙而四时祠之。
sūn chuò zǐ yuē huáng dì zhī yóu tiān qú zòu jūn tiān zhī gǔ jiàn rì yuè zhī qí chéng diāo yún zhī yú jià liù yì zhī lóng
这句话大意是:《孙绰子》曰:黄帝之游天衢,奏钧天之鼓,建日月之旗,乘雕云之舆,驾六翼之龙。
péng zǔ qián qū sōng qiáo xiá gū guāng jǐng liú ér bù fǎn cháng fēng zhú ér bù jí fā chē rèn zǐ gōng bù chóng cháo ér zā liù hé yě
这句话大意是:彭祖前驱,松乔侠毂,光景流而不返,长风逐而不及,发〈车刃〉紫宫,不崇朝而匝六合也。
fú zi yuē huáng dì jiāng shì kūn yú zhī qiū zhōng lù féng róng chéng zǐ chéng cuì huá zhī gài jiàn rì yuè zhī qí cān zǐ qiú yù shuāng niǎo
这句话大意是:《符子》曰:黄帝将适昆虞之丘,中路逢容成子,乘翠华之盖,建日月之旗,骖紫虬,御双鸟。
huáng dì mìng fāng míng bì lù wèi róng chéng zǐ yuē wú jiāng diào yú yī hè qī yú yī qiū
现代白话:黄帝命方明避路,谓容成孔子说:"我将钓于一壑,栖于一丘。
yòu yuē huáng dì wèi qí you wú wéi zǐ yuē wǒ láo tiān xià yǐ pí wū xíng yì qǐng xī jià yú xuán pǔ zi qí dài zhī
现代白话:又曰:黄帝谓其友无为孔子说:"我劳天下了,疲于形役,请息驾于玄圃,子其代之。
wú wéi zǐ yuē yān néng qì wǒ zhī yì ér wèi jūn zhī láo zāi
现代白话:"无为孔子说:"呢能弃我之逸,而为君之劳啊!
nǎi pān lóng ér jù qù
这句话大意是:"乃攀龙而俱去。
jìn qiān xiù huáng dì sòng yuē miǎo yǐ xuān yuán yìng tiān zài líng
现代白话:晋·牵秀《黄帝颂》曰:邈了轩辕,应天载灵。
tōng yōu yuǎn lǎn guān xiàng shè xíng
这句话大意是:通幽远览,观象设形。
dàn fū jué xun yí lún yōu jīng
这句话大意是:诞敷厥训,彝伦攸经。
dé cóng fēng liú huà yǔ yún zhēng
这句话大意是:德从风流,化与云征。
huáng yóu yǔn sāi dì píng tiān chéng
这句话大意是:皇猷允塞,地平天成。
yuán dēng fāng yuè fēng shàn lēi chéng
这句话大意是:爰登方岳,封禅勒成。
fēn rán fèng jǔ lóng téng tài qīng
这句话大意是:纷然凤举,龙腾太清。
wéi luò jiǔ tǔ zhì bǐ gāo míng
这句话大意是:违落九土,陟彼高冥。
mín sī yōu mù tì sì zhān yīng
这句话大意是:民斯攸慕,涕泗沾缨。
xiá ér bù zhuì shì sòng dé shēng
这句话大意是:遐而不坠,式颂德声。
dì wáng shì jì yuē yǒu cháo shì yǐ xiáng zhì huáng dì wèi sān huáng hào zhōng gǔ
这句话大意是:《帝王世纪》曰:有巢氏已降,至黄帝,为三皇,号中古。
shǎo hào jīn tiān shì
这句话大意是:○少昊金天氏。
dì wáng shì jì yuē shǎo hào dì míng zhì zì qīng yáng jī xìng yě
这句话大意是:《帝王世纪》曰:少昊帝名挚,字青阳,姬姓也。
mǔ yuē nǚ jié
这句话大意是:母曰女节。
huáng dì shí yǒu dà xīng rú hóng xià liú huá zhǔ
这句话大意是:黄帝时有大星如虹,下流华渚。
nǚ jié mèng jiē yì gǎn shēng shǎo hào shì wèi xuán xiāo
这句话大意是:女节梦接意感,生少昊,是为玄嚣。
jiàng jū jiāng shuǐ yǒu shèng dé yì yú qióng sāng yǐ dēng dì wèi dōu qū fù gù huò wèi zhī qióng sāng dì yǐ jīn chéng tǔ dì tú yán xiān suǒ wèi bái dì zhū xuān zhě yě
这句话大意是:降居江水,有圣德,邑于穷桑,以登帝位,都曲阜,故或谓之穷桑帝,以金承土,《帝图讠韱》所谓白帝朱宣者也。
gù chēng shǎo hào hào jīn tiān shì
这句话大意是:故称少昊,号金天氏。
zài wèi bǎi nián ér bēng
这句话大意是:在位百年而崩。
hé tú yuē dà xīng rú hóng xià liú huá zhǔ
这句话大意是:《河图》曰:大星如虹,下流华渚。
nǚ jié qì gǎn shēng bái dì zhū xuān
这句话大意是:女节气感,生白帝朱宣。
sòng jūn zhù yún zhū yi shǎo hào shì yě
这句话大意是:(宋均注云:朱宜,少昊氏也。
gǔ shǐ kǎo yuē qióng sāng shì yíng xìng yě
这句话大意是:《古史考》曰:穷桑氏,赢姓也。
yǐ jīn dé wáng gù hào jīn tiān shì huò yuē zōng shī tài hào zhī dào gù yuē shǎo hào
这句话大意是:以金德王,故号金天氏,或曰宗师太昊之道,故曰少昊。
dùn jiǎ kāi shān tú yuē dì shǎo hào sǐ zàng yún yáng shān
这句话大意是:《遁甲开山图》曰:帝少昊死,葬云阳山。
chuán yuē lǔ zhāo gōng shí qī nián tán zǐ lái cháo zhāo zi wèn yān yuē shǎo hào shì niǎo míng guān hé yě
现代白话:《传》曰:鲁昭公十七年,郯子来朝,昭子问呢,曰:"少皞氏鸟名官,何也?
tán zǐ yuē wú zǔ yě
现代白话:"郯孔子说:"我祖也。
wǒ gāo zǔ shǎo hào zhì zhī lì yě fèng niǎo shì zhì gù jì wū niǎo wèi niǎo shī ér niǎo míng fèng niǎo shì lì zhèng yě
这句话大意是:我高祖少皞挚之立也,凤鸟适至,故纪于鸟,为鸟师而鸟名,凤鸟氏,历正也。
xuán niǎo shì sī fēn zhě yě
这句话大意是:玄鸟氏,司分者也。
bó zhào shì sī zhì zhě yě
这句话大意是:伯赵氏,司至者也。
qīng niǎo shì sī qǐ zhě yě
这句话大意是:青鸟氏,司启者也。
dān niǎo shì sī bì zhě yě
这句话大意是:丹鸟氏,司闭者也。
zhù jiū shì sī tú yě
这句话大意是:祝鸠氏,司徒也。
jū jiū shì sī mǎ yě
这句话大意是:雎鸠氏,司马也。
jiū shì sī kōng yě
这句话大意是:鸠氏,司空也。
shuǎng jiū shì sī kòu yě
这句话大意是:爽鸠氏,司寇也。
gú jiū shì sī shì yě
这句话大意是:鹘鸠氏,司事也。
wǔ jiū jiū mín zhě yě
这句话大意是:五鸠,鸠民者也;。
wǔ zhì wèi wǔ gōng zhèng lì qì yòng zhèng dù liàng yí mín zhě yě
这句话大意是:五雉,为五工正,利器用,正度量,夷民者也。
jiǔ hù wèi jiǔ nóng zhèng hù mín wú yín zhě yě
这句话大意是:九扈,为九农正,扈民无淫者也。
wèi cáo zhí shǎo hào zàn yuē zǔ zì xuān yuán qīng yáng zhī yì
这句话大意是:魏曹植《少昊赞》曰:祖自轩辕,青阳之裔。
jīn dé chéng tǔ yí fèng dì shì
这句话大意是:金德承土,仪凤帝世。
guān niǎo hào míng shū zhí bié xì
这句话大意是:官鸟号名,殊职别系。
nóng zhèng hù mín gè yǒu pǐn zhì
这句话大意是:农正扈民,各有品制。
zhuān xū gāo yáng shì
这句话大意是:○颛顼高阳氏。
shǐ jì yuē zhuān xū jìng yuān yǐ yǒu móu shū tōng ér zhī shì yǎng cái yǐ rèn dì zǎi shí yǐ xiàng tiān yī guǐ shén yǐ zhì yì zhì qì yǐ jiào huà jié chéng yǐ jì sì
这句话大意是:《史记》曰:颛顼,静渊以有谋,疏通而知事,养材以任地,载时以像天,依鬼神以制义,治气以教化,洁诚以祭祀。
dì shēng zǐ yuē qióng chán
现代白话:帝生孔子说穷蝉。
zhuān xū bēng ér xuán xiāo zhī sūn gāo xīn lì shì wèi dì kù
这句话大意是:颛顼崩而玄嚣之孙高辛立,是为帝喾。
gǔ shǐ kǎo yuē gāo yáng shì yún xìng yǐ shuǐ dé wáng
这句话大意是:《古史考》曰:高阳氏,妘姓,以水德王。
dì wáng shì jì yuē dì zhuān xū gāo yáng shì huáng dì zhī sūn chāng yì zhī zǐ jī xìng yě
这句话大意是:《帝王世纪》曰:帝颛顼高阳氏,黄帝之孙,昌意之子,姬姓也。
mǔ yuē jǐng pū shǔ shān shì nǚ wèi chāng yì zhèng fēi wèi zhī nǚ shū
这句话大意是:母曰景仆,蜀山氏女,为昌意正妃,谓之女枢。
jīn tiān shì zhī mò nǚ shū shēng zhuān xū wū ruò shuǐ shǒu dài gàn gē yǒu shèng dé
这句话大意是:金天氏之末,女枢生颛顼于若水,首戴干戈,有圣德。
fù chāng yì suī huáng dì zhī dí yǐ dé liè jiàng jū ruò shuǐ wèi zhū hóu
这句话大意是:父昌意,虽黄帝之嫡,以德劣降居若水,为诸侯。
jí zhuān xū shēng shí nián ér zuǒ shǎo hào shí èr nián ér guān èr shí ér dēng dì wèi píng jiǔ lí zhī luàn yǐ shuǐ shì jì guān
这句话大意是:及颛顼生,十年而佐少昊,十二年而冠,二十而登帝位,平九黎之乱,以水事纪官。
mìng nán zhèng zhòng sī tiān yǐ shǔ shén
这句话大意是:命南正重司天,以属神;。
běi zhèng lí sī dì yǐ zhǔ mín
这句话大意是:北正黎司地,以属民。
wū shì shén mín bù zá wàn wù yǒu xù
这句话大意是:于是神民不杂,万物有序。
shǐ dōu qióng sāng hòu xǐ shāng qiū mìng fēi lóng xiào bā fēng zhī yīn zuò yuè zuò wǔ yīn yǐ jì shàng dì
这句话大意是:始都穷桑,后徙商丘,命飞龙效八风之音作乐,作五音以祭上帝。
nà shèng fén shì nǚ lù yīn lù shēng lǎo tóng
这句话大意是:纳胜坟氏女娽,(音禄)生老童。
yǒu cái zǐ bā rén hào bā kǎi
这句话大意是:有才子八人,号八凯。
zhuān xū zài wèi qī shí bā nián nián jiǔ shí yī suì
这句话大意是:颛顼在位七十八年,年九十一岁。
suì zài chún huǒ ér bēng zàng dōng jùn dùn qiū guǎng yáng lǐ
这句话大意是:岁在鹑火而崩,葬东郡顿丘广阳里。
hé tú yuē yáo guāng zhī xīng rú ní guàn yuè zhèng bái gǎn nǚ shū yōu fáng zhī gōng shēng hēi dì zhuān xū
这句话大意是:《河图》曰:瑶光之星,如蜺贯月,正白,感女枢幽房之宫,生黑帝颛顼。
dà dài lǐ yuē zǎi wǒ yuē qǐng wèn dì zhuān xū
这句话大意是:《大戴礼》曰:宰我曰:"请问帝颛顼。
kǒng zǐ yuē zhuān xū huáng dì zhī sūn chāng yì zhī zǐ chéng lóng ér zhì sì hǎi
现代白话:"孔孔子说:"颛顼,黄帝之孙,昌意之子,乘龙而至四海。
běi zhì yōu líng nán zhì jiāo zhǐ xi jì wū liú shā dōng zhì wū pán mù dòng jìng zhī wù dà xiǎo zhī shén rì yuè suǒ zhào mò bù dǐ lì
这句话大意是:北至幽陵,南至交阯,西济于流沙,东至于蟠木,动静之物,大小之神,日月所照,莫不砥砺。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē zhuān xū bìng gàn shàng fǎ yuè cān
这句话大意是:《春秋元命苞》曰:颛顼并干,上法月参。
jí wēi chéng jì yǐ lǐ yīn yáng
这句话大意是:集威成纪,以理阴阳。
bìng yóu zhòng yě
这句话大意是:(并犹重也。
shuǐ jīng zhǔ yuè cān fá zhǔ zhǎn yì chéng gōng jiān cǐ yuè zhí zhòng zhù fèi yǐ wéi biǎo yě
这句话大意是:水精主月,参伐主斩刈,成功兼此月职,重助费以为表也。
shān hǎi jīng yuē huáng dì qī léi zǔ shēng chāng yì
这句话大意是:《山海经》曰:黄帝妻嫘祖,生昌意。
chāng yì jiàng chù ruò shuǐ shēng gàn liú qǔ zhuō zǐ yuē hé nǚ shēng dì zhuān xū
现代白话:昌意降处若水,生干流,取倬孔子说河女,生帝颛顼。
yòu yuē zhuān xū sǐ jí fù sū
这句话大意是:又曰:颛顼死即复苏。
huái nán zǐ yuē zhuān xū zhī fǎ fù rén bù bì nán zǐ wū lù zhě yāo zhī wū sì dá zhī qú
这句话大意是:《淮南子》曰:颛顼之法,妇人不避男子于路者,祅之于四达之衢。
yāo yīn fú
这句话大意是:(祅,音弗。
chú qí bù xiáng
这句话大意是:除其不祥。
wèi cáo zhí dì zhuān xū zàn yuē chāng yì zhī zǐ zǔ zì xuān yuán
这句话大意是:魏曹植《帝颛顼赞》曰:昌意之子,祖自轩辕。
shǐ zhū jiǔ lí shuǐ dé tǒng tiān
这句话大意是:始诛九黎,水德统天。
yǐ guó wèi hào fēng huà shén xuān
这句话大意是:以国为号,风化神宣。
wēi hóng bā jí mǐ bù zhī qián
这句话大意是:威鸿八极,靡不祗虔。