dì kù gāo xīn shì
这句话大意是:○帝喾高辛氏。
shǐ jì yuē dì kù gāo xīn shì zhě huáng dì zhī zēng sūn yě
这句话大意是:《史记》曰:帝喾高辛氏者,黄帝之曾孙也。
fù yuē jiǎo jí
这句话大意是:父曰𫊸极。
jiǎo jí fù yuē xuán xiāo
这句话大意是:𫊸极父曰玄嚣。
xuán xiāo fù yuē huáng dì
这句话大意是:玄嚣父曰黄帝。
zì xuán xiāo yǔ jiǎo jí jiē bù dé zài wèi zhì gāo xīn jí wèi
这句话大意是:自玄嚣与𫊸极皆不得在位,至高辛即位。
gāo xīn wū zhuān xū wèi zú zǐ qí sè yù yù qí dé nì nì rì yuè suǒ zhào fēng yǔ suǒ zhì mò bù fú cóng
这句话大意是:高辛于颛顼为族子,其色郁郁,其德嶷嶷,日月所照,风雨所至,莫不服从。
dì kù qǔ chén fēng shì nǚ shēng fàng xūn
这句话大意是:帝喾娶陈锋氏女,生放勋。
qǔ jū zī shì nǚ shēng zhì
这句话大意是:娶娵訾氏女,生挚。
dì kù bēng ér zhì dài lì
这句话大意是:帝喾崩而挚代立。
dì wáng shì jì yuē dì kù gāo xīn shì jī xìng yě
这句话大意是:《帝王世纪》曰:帝喾,高辛氏,姬姓也。
qí mǔ bú jiàn shēng ér shén yì zì yán qí míng yuē qūn chǐ bìng chǐ
这句话大意是:其母不见,生而神异,自言其名曰"逡〈齿并〉齿"。
yǒu shèng dé nián shí wǔ ér zuǒ zhuān xū sān shí dēng dì wèi dōu bó
这句话大意是:有圣德,年十五而佐颛顼,三十登帝位,都亳。
yǐ rén shì jì guān gù yǐ gōu máng wèi mù zhèng zhù róng wèi huǒ zhèng rù shōu wèi jīn zhèng xuán míng wèi shuǐ zhèng hòu tǔ wèi tǔ zhèng shì wǔ xíng zhī guān fēn zhí ér zhì zhū hóu wū shì huà bèi tiān xià
这句话大意是:以人事纪官,故以勾芒为木正,祝融为火正,蓐收为金正,玄冥为水正,后土为土正,是五行之官,分职而治诸侯,于是化被天下。
suì zuò yuè liù jīng yǐ kāng wèi
这句话大意是:遂作乐六茎以康位。
shì yǒu cái zǐ bā rén hào yuē bā yuán
这句话大意是:世有才子八人,号曰八元。
yì nà sì fēi bo qí zi jiē yǒu tiān xià
这句话大意是:亦纳四妃,卜其子皆有天下。
yuán fēi yǒu tái shì nǚ yuē jiāng yuán shēng hòu jì
这句话大意是:元妃,有台氏女,曰姜嫄,生后稷。
cì yǒu sōng shì nǚ yuē jiǎn zhái shēng xiè
这句话大意是:次有娀氏女,曰简翟,生禼;。
cì chén fēng shì nǚ yuē qìng dōu shēng fàng xūn
这句话大意是:次陈丰氏女,曰庆都,生放勋;。
cì jū zī shì nǚ yuē cháng yí shēng dì zhì
这句话大意是:次娵訾氏女,曰常仪,生帝挚。
dì kù zài wèi qī shí wǔ nián nián yī bǎi wǔ suì ér bēng zàng dōng jùn dùn qiū guǎng yáng lǐ
这句话大意是:帝喾在位七十五年,年一百五岁而崩,葬东郡顿丘广阳里。
táo hóng jǐng yún zài wèi liù shí sān nián nián jiǔ shí èr
这句话大意是:(陶弘景云:在位六十三年,年九十二。
dà dài lǐ yuē zǎi wǒ yuē qǐng wèn dì kù
这句话大意是:《大戴礼》曰:宰我曰:"请问帝喾。
kǒng zǐ yuē xuán xiāo zhī sūn jiǎo yīn qiáo
现代白话:"孔孔子说:"玄嚣之孙,𫊸(音乔。
jí zhī zǐ yuē gāo xīn shì
这句话大意是:)极之子,曰高辛氏。
shēng ér shén líng zì yán qí míng qǔ de zhī cái ér jié yòng zhī fǔ jiào wàn mín ér lì huì zhī lì rì yuè ér yíng sòng zhī míng guǐ shén ér jìng shì zhī
这句话大意是:生而神灵,自言其名,取地之财而节用之,抚教万民而利诲之,历日月而迎送之,明鬼神而敬事之。
qí sè jiǎo jiǎo qí dé sì sì qí dòng yě shí qí fú yě tǔ chūn xià chéng lóng qiū dōng chéng mǎ huáng fǔ fú yī zhí zhōng ér huò tiān xià
这句话大意是:其色𫊸𫊸,其德涘涘,其动也时,其服也土,春夏乘龙,秋冬乘马,黄斧黻衣,执中而获天下。
lǐ jì jì fǎ yuē dì kù néng xù xīng chén yǐ zhe zhòng
这句话大意是:《礼记祭法》曰:帝喾能序星辰以著众。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē dì kù dài gàn shì wèi qīng míng
这句话大意是:《春秋元命苞》曰:帝喾戴干,是谓清明。
fā jié yí gài xiàng zhāo yáo
这句话大意是:发节移盖像招摇。
gàn shǔn yě
这句话大意是:(干,楯也。
zhāo yáo wèi tiān gē shǔn xiāng fù dài zhī xiàng jiàn tiān zhōng yǐ wéi biǎo
这句话大意是:招摇为天戈楯相副,戴之像见天中以为表。
gǔ shǐ kǎo yuē gāo xīn shì huò yuē fáng xìng yǐ mù dé wáng
这句话大意是:《古史考》曰:高辛氏,或曰房姓,以木德王。
zhāng xiǎn xī yán yuē gāo xīn shì chū shēng zì yán qí míng
这句话大意是:张显《析言》曰:高辛氏初生,自言其名。
qí jūn mín zhōng wú mí miù
这句话大意是:其君民,终无迷谬。
wèi chén wáng cáo zhí dì kù zàn yuē zǔ zì xuān yuán xuán xiāo zhī yì
这句话大意是:魏陈王曹植《帝喾赞》曰:祖自轩辕,玄嚣之裔。
shēng yán qí míng mù dé dì shì
这句话大意是:生言其名,木德帝世。
fǔ níng tiān dì shén líng chá wù
这句话大意是:抚宁天地,神灵察物。
jiào mí sì hǎi míng bìng rì yuè
这句话大意是:教弥四海,明并日月。
dì zhì
这句话大意是:○帝挚。
dì wáng shì jì yuē dì zhì zhī mǔ wū sì rén zhī zhōng qí bān zuì xià ér zhì nián xiōng dì zuì zhǎng gù de dēng dì wèi
这句话大意是:《帝王世纪》曰:帝挚之母,于四人之中,其班最下,而挚年兄弟最长,故得登帝位。
fēng yì mǔ dì fàng xūn wèi táng hóu
这句话大意是:封异母弟放勋为唐侯。
zhì zài wèi jiǔ nián zhèng ruǎn ruò ér táng hóu dé shèng zhū hóu guī zhī
这句话大意是:挚在位九年,政软弱,而唐侯德盛,诸侯归之。
zhì fú qí yì nǎi lǜ qí qún chén zào táng cháo ér zhì chán yīn wěi zhì xīn yuàn wéi chén
这句话大意是:挚服其义,乃率其群臣造唐朝而致禅,因委志心愿为臣。
táng hóu wū shì zhī yǒu tiān mìng nǎi shòu dì chán ér fēng zhì wū gāo xīn shì
这句话大意是:唐侯于是知有天命,乃受帝禅,而封挚于高辛氏。
shì bù jīng jiàn hàn gù yì láng dōng hǎi wèi hóng suǒ chuán yún ěr
现代白话:事不经见,汉故议郎东海卫宏所传云你。
dì yáo táo táng shì
这句话大意是:○帝尧陶唐氏。
dì wáng shì jì yuē dì yáo táo táng shì qí xìng yě
这句话大意是:《帝王世纪》曰:帝尧,陶唐氏,祁姓也。
mǔ yuē qìng dōu yùn shí sì yuè ér shēng yáo wū dān líng míng yuē fàng xūn
这句话大意是:母曰庆都,孕十四月而生尧于丹陵,名曰放勋。
huò cóng mǔ xìng yī qí shì nián shí wǔ ér zuǒ dì zhì shòu fēng wū táng wèi zhū hóu
这句话大意是:或从母姓伊祁氏,年十五而佐帝挚,授封于唐,为诸侯。
shēn cháng shí chǐ cháng mèng pān tiān ér shàng gù nián èr shí ér dēng dì wèi
这句话大意是:身长十尺,常梦攀天而上,故年二十而登帝位。
yǐ huǒ chéng mù dōu píng yáng
这句话大意是:以火承木,都平阳。
zhì gǎn jiàn zhī gǔ tiān xià dà hé
这句话大意是:置敢谏之鼓,天下大和。
mìng xī hé sì zǐ xī zhòng xī shū hé zhòng hé shū fēn zhǎng sì yuè
这句话大意是:命羲和四子:羲仲、羲叔、和仲、和叔,分掌四岳。
zhū hóu yǒu miáo shì chù nán mán ér bù fú yáo zhēng ér kè zhī yú dān shuǐ zhī pǔ
这句话大意是:诸侯有苗氏,处南蛮而不服,尧征而克之于丹水之浦。
nǎi yǐ yǐn shòu xǔ yóu wèi shī mìng bó kuí fǎng shān chuān xī gǔ zhī yīn zuò yuè liù zhāng tiān xià dà hé bǎi xìng wú shì
这句话大意是:乃以尹寿、许由为师,命伯夔访山川谿谷之音,作乐六章,天下大和,百姓无事。
yǒu bā shí lǎo rén jī rǎng gē yú dào guān zhě tàn yuē dà zāi dì zhī dé yě
现代白话:有八十老人击壤歌于道,观者叹曰:"大啊,帝之德也!
lǎo rén yuē wú rì chū ér zuò rì rù ér xī záo jǐng ér yǐn gēng tián ér shí dì hé lì yǒu wū wǒ zāi
现代白话:"老人曰:"我日出而作,日入而息,凿井而饮,耕田而食,帝何力有于我啊!
yǒu jiāo yáo shì lái gòng méi yǔ chú zhōng zì shēng ròu pú rú shà xíng
这句话大意是:"有僬侥氏来贡没羽,厨中自生肉脯,如翣形。
yáo gǔ zì shēng fēng shǐ shí wù hán zì bù chòu míng yuē shà pú
这句话大意是:摇鼓自生风,使食物寒自不臭,名曰"翣脯"。
yòu yǒu cǎo jiā jiē ér shēng suí yuè shēng sǐ wáng zhě yǐ shì zhàn rì yuè zhī shù wéi shèng dé zhī jūn yìng hè ér shēng gù yáo yǒu zhī míng míng jiá yī míng lì jiá
这句话大意是:又有草夹阶而生,随月生死,王者以是占日月之数,惟盛德之君,应和而生,故尧有之,名"蓂荚",一名"历荚"。
shǐ fēng jì qì jiù yáo bāo jìn bó yǔ nà shùn yú dà lù
这句话大意是:始封稷、契、咎繇,褒进伯禹,纳舜于大麓。
hòu nián èr yuè yòu lǜ qún chén kè bì wéi shū dōng chén yú luò yán tiān mìng dāng chuán shùn zhī yì jīn zhōng hou yùn héng zhī piān shì yě
这句话大意是:后年二月,又率群臣刻璧为书,东沉于洛,言天命当传舜之意,今《中候》、《运衡》之篇是也。
shùn shè zhèng èr shí bā nián yáo yǔ fāng huí yóu yáng chéng ér bēng shàng shū suǒ wèi èr shí yǒu bā zài fàng xūn nǎi cú luò shì yě
这句话大意是:舜摄政二十八年,尧与方回游阳城而崩,《尚书》所谓"二十有八载,放勋乃殂落"是也。
bǎi xìng rú sàng kǎo bǐ sān zài sì hǎi è mì bā yīn
这句话大意是:百姓如丧考妣三载,四海遏密八音。
fán yáo jí wèi jiǔ shí bā nián nián bǎi yī shí bā suì
这句话大意是:凡尧即位九十八年,年百一十八岁。
mò zǐ yǐ wéi yáo táng gāo sān chǐ tǔ jiē sān děng
这句话大意是:墨子以为,尧堂高三尺,土阶三等。
yáo qǔ sàn yi shì nǚ yuē huáng shēng dān zhū
这句话大意是:尧取散宜氏女,曰皇,生丹朱。
yòu yǒu shù zǐ jiǔ rén jiē bù xiào gù yǐ tiān xià mìng shùn
这句话大意是:又有庶子九人,皆不肖,故以天下命舜。
yòu yuē dì yáo shì zuò shǐ fēng wū táng jīn zhōng shān táng xiàn shì yě
这句话大意是:又曰:帝尧氏作,始封于唐,今中山唐县是也。
yáo shān zài běi táng shuǐ zài xī běi rù hé
这句话大意是:尧山在北,唐水在西北入河。
nán yǒu wàng dōu xiàn yǒu dōu shān jí yáo mǔ qìng dōu zhī suǒ jū yě
这句话大意是:南有望都,县有都山,即尧母庆都之所居也。
xiāng qù wǔ shí lǐ
这句话大意是:相去五十里。
dōu shān yī míng dòu shān
这句话大意是:都山,一名豆山。
běi dēng yáo shān nán wàng dū shān gù míng qí xiàn yuē wàng dū
这句话大意是:北登尧山,南望都山,故名其县曰:"望都"。
chūn qiū hé chéng tú yuē yáo mǔ qìng dōu yǒu míng wū shì gài tiān dì zhī nǚ shēng wū dòu wéi zhī yě cháng zài sān hé zhī nán
这句话大意是:《春秋合诚图》曰:尧母庆都有名于世,盖天帝之女,生于斗维之野,常在三河之南。
tiān huǒ léi diàn yǒu xuè liú rùn dà shí zhī zhōng shēng qìng dōu zhǎng dà xíng xiàng tiān dì cháng yǒu huáng yún fù gài zhī
这句话大意是:天火雷电,有血流润大石之中,生庆都,长大形像天帝,常有黄云覆盖之。
mèng shí bù jī
这句话大意是:梦食不饥。
jí nián èr shí jì yī zhǎng rú jiā chū guān sān hé zhī shǒu cháng ruò yǒu shén suí zhī zhě
这句话大意是:及年二十,寄伊长孺家,出观三河之首,常若有神随之者。
sān hé zhī shǒu dōng hé běi duān
这句话大意是:(三河之首,东河北端。
yǒu chì lóng fù tú chū qìng dōu dú zhī chì shòu tiān yùn yùn lù yùn yě
这句话大意是:)有赤龙负图出,庆都读之,赤受天运,(运,录运也。
xià yǒu tú rén yī chì guāng miàn bā cǎi xū bìn zhǎng qī chǐ èr cùn duì shàng fēng xià zú lǚ yì yì
这句话大意是:)下有图,人衣赤光,面八彩,须鬓长七尺二寸,兑上丰下,足履翼翼。
shǔ yuē chì dì qǐ chéng tiān xià bǎo
这句话大意是:署曰赤帝起,诚天下宝。
yī chì guāng guāng xiàng ér yòu zhuó yī yě
这句话大意是:(衣赤光,光像而又着衣也。
bā cǎi cǎi sè yǒu bā yě
这句话大意是:八彩,彩色有八也。
yì yì xīng dà wèi sù yě
这句话大意是:翼,翼星,大位宿也。
tú rén bàng yǒu cǐ shǔ wén qī shí yě
这句话大意是:图人傍有此署文七十也。
yǎn rán yīn fēng yǔ chì lóng yǔ qìng dōu hé hūn yǒu shēn lóng xiāo bú jiàn
这句话大意是:)奄然阴风雨,赤龙与庆都合婚,有娠,龙消不见。
lóng chéng fēng yún gù xiān yīn fēng nǎi lóng zhì yě
这句话大意是:(龙乘风云故先,阴风乃龙至也。
hūn yóu huì hé huò wèi jié yě
这句话大意是:婚犹会合,或为结也。
jì rǔ shì yáo rú tú biǎo
这句话大意是:)既乳,视尧如图表。
jí yáo yǒu zhī qìng dōu yǐ tú yǔ yáo
这句话大意是:及尧有知,庆都以图予尧。
rú tú rén yí biǎo yě
这句话大意是:(如图人仪表也。
xiào jīng yuán shén qì yuē yáo niǎo tíng hé shèng bā méi
这句话大意是:《孝经援神契》曰:尧鸟庭,荷胜,八眉。
yáo huǒ jīng rén yě
这句话大意是:(尧,火精人也。
niǎo tíng tíng yǒu niǎo gǔ
这句话大意是:鸟庭,庭有鸟骨。
biǎo qǔ xiàng zhū niǎo yǔ tài wēi tíng yě
这句话大意是:表取像朱鸟与太微庭也。
zhū niǎo dài shèng hé shèng sì zhī
这句话大意是:朱鸟戴圣,荷胜似之。
bā méi méi cǎi sè yǒu bā
这句话大意是:八眉,眉彩色有八。
lún yǔ yuē dà zāi yáo zhī wèi jūn yě
现代白话:《论语》曰:大啊,尧之为君也。
wēi wēi hu wéi tiān wèi dà wéi yáo zé zhī
这句话大意是:巍巍乎,惟天为大,惟尧则之。
kǒng ān guó yuē zé fǎ yě
这句话大意是:(孔安国曰:则,法也。
měi yáo zé fǎ tiān xíng zhī yě
这句话大意是:美尧则法天行之也。
dàng dàng hu mín wú néng míng yān
现代白话:)荡荡乎,民无能名呢。
dàng dàng guǎng yuǎn zhī chēng yán bù dé yuǎn mín wú néng míng
这句话大意是:(荡荡,广远之称,言布德远,民无能名。
wēi wēi hu qí yǒu chéng gōng yě
这句话大意是:)巍巍乎,其有成功也。
gōng chéng huà lóng gāo dà wēi wēi
这句话大意是:(功成化隆,高大巍巍。
kǒng cóng zǐ yuē yáo shēn xiū shí chǐ méi nǎi bā cǎi shí shèng yě
这句话大意是:《孔丛子》曰:尧身修十尺,眉乃八彩,实圣也。
lóng yú hé tú yuē yáo shí yǔ qún chén xián zhě dào cuì guī zhī yuān dà guī fù tú lái chū shòu yáo
这句话大意是:《龙鱼河图》曰:尧时与群臣贤者到翠妫之渊,大龟负图来出,授尧。
chì chén xià xiě qǔ
这句话大意是:敕臣下写取。
xiě bì guī hái shuǐ zhōng
这句话大意是:写毕,龟还水中。
yì kūn líng tú yuē qí mǔ méng zhī xuán yún rù hù jiāo lóng shǒu mén
这句话大意是:《易坤灵图》曰:其母萌之,玄云入户,蛟龙守门。
mǔ wèi qìng dōu yě tiān huáng zhī nǚ tiān dì yǐ xuán yún fù wèi zhī
这句话大意是:(母为庆都也,天皇之女,天帝以玄云覆卫之。
gù yuē shí chéng liù lóng yǐ yù tiān yě
这句话大意是:)故曰:"时乘六龙以御天也"。
yòu yuē yáo zhī jīng yáng wàn wù mò bù cóng zhě
这句话大意是:又曰:尧之精阳,万物莫不从者。
yán yáo zài tiān yáng jīng suǒ zài
这句话大意是:(言尧在天,阳精所在。
dì shì yǒu hóng shuǐ zhī zāi tiān shēng shèng rén shǐ jiù zhī
这句话大意是:)帝世有洪水之灾,天生圣人使救之。
gù yán nǎi tǒng tiān yě
这句话大意是:故言乃统天也。
shū yuē ruò jī gǔ dì yáo kǒng ān guó yuē ruò shùn
这句话大意是:《书》曰:若稽古,帝尧(孔安国曰:若,顺;。
jī kǎo yě
这句话大意是:稽,考也。
néng shùn kǎo dào ér xíng zhī zhě dì yáo
这句话大意是:能顺考道而行之者帝尧。
yuē fàng xūn qīn míng wén sī ān ān
这句话大意是:)曰放勋,钦明文思安安。
xūn gōng
这句话大意是:(勋,功;。
qīn jìng yě
这句话大意是:钦,敬也。
yán yáo fàng shàng shì zhī chū huà ér yǐ jìng míng wén sī zhī sì dé ān ān dāng ān zhě yě
这句话大意是:言尧放上世之初化而以敬明文思之四德,安安当安者也。
yǔn gōng kè ràng guāng pī sì biǎo gé yú shàng xià
这句话大意是:)允恭克让,光被四表,格于上下。
yǔn xìn yě
这句话大意是:(允,信也。
kè néng yě
这句话大意是:克,能也。
guāng chōng
这句话大意是:光,充。
gé zhì yě
这句话大意是:格,至也。
jì yǒu sì dé yòu xìn gōng néng ràng gù qí míng wén chōng yì sì wài zhì yú tiān dì yě
这句话大意是:既有四德,又信恭能让,故其名闻充溢四外,至于天地也。
kè míng jùn dé yǐ qīn jiǔ zú
这句话大意是:)克明俊德,以亲九族。
néng míng jùn dé zhī shì rèn yòng zhī yǐ mù gāo zǔ zhì xuán sūn zhī qīn
这句话大意是:(能明俊德之士任用之,以睦高祖至玄孙之亲。
jiǔ zú jì mù píng zhāng bǎi xìng
这句话大意是:)九族既睦,平章百姓。
jì yǐ yě
这句话大意是:(既,已也。
bǎi xìng guān yě
这句话大意是:百姓,官也。
yán huà jiǔ zú ér píng zhāng míng yě
这句话大意是:言化九族而平章明也。
bǎi xìng zhāo míng xié hé wàn bāng lí mín wū biàn shí yōng
这句话大意是:)百姓昭明,协和万邦,黎民于变时雍。
zhāo yì míng yě
这句话大意是:(昭亦明也。
xié hé lí zhòng
这句话大意是:协和黎众。
shí shì
这句话大意是:时,是。
yōng hé yě
这句话大意是:邕,和也。
yán tiān xià zhòng mín jiē biàn shì yǐ fēng sú dà hé yě
这句话大意是:言天下众民皆变,是以风俗大和也。
shàng shū zhōng hou yuē dì yáo jí zhèng qī shí zài jǐng xīng chū yì fèng huáng zhǐ tíng zhèng xuán zhù yuē yì zhū niǎo sù
这句话大意是:《尚书中候》曰:帝尧即政七十载,景星出翼,凤凰止庭,(郑玄注曰:翼,朱鸟宿。
zhū cǎo shēng jiāo jiā hé zī lián gān lù rùn yè lǐ quán chū shān
这句话大意是:)朱草生郊,嘉禾孳连,甘露润液,醴泉出山。
zhū cǎo kě yǐ rǎn fú zhě
现代白话:(朱草能够染服者。
jiā měi yě
这句话大意是:嘉,美也。
shū xù yuē táng shū de hé yì mǔ tóng yǐng
这句话大意是:《书序》曰:唐叔得禾,异亩同颖。
cǐ zhù zhī wèi zī lián lǐ yì gān
这句话大意是:此注之为孳连,醴亦甘。
xiū tán hé luò róng guāng qǐ hé xiū qì sì sài xiū měi yě
这句话大意是:)修坛河、雒,荣光起河,休气四塞,(休,美也。
róng guāng wǔ sè cóng hé chū měi qì sì sài xuàn yào yì yì yě
这句话大意是:荣光五色从河出,美气四塞,炫燿熠熠也。
bái yún qǐ huí fēng yáo lóng mǎ yù jiǎ chì wén lǜ sè lóng xíng xiàng mǎ yě
这句话大意是:)白云起,回风摇,龙马御甲,赤文绿色,(龙形像马也。
chì biāo nù zhī shǐ yě
这句话大意是:赤熛怒之使也。
jiǎ suǒ yǐ cáng tú chì wén sè ér lǜ dì yě
这句话大意是:甲所以藏图,赤文色而绿地也。
lín tán zhǐ jì tǔ jiǎ tú ér dài zú
这句话大意是:)临坛止霁,吐甲图而带足。
jì qí chì zhǐ yě
这句话大意是:(霁,齐,赤止也。
dài zú zhě dài qù yě
这句话大意是:带足者带,去也。
yòu zhōng hou yùn xíng yuē dì yáo lǜ qún chén dōng chén kè bì yú luò
这句话大意是:又《中候运行》曰:帝尧率群臣,东沉刻璧于雒。
yòu yuē tiān zǐ chén fàng xūn dé bó shī xíng bù yuán
这句话大意是:又曰:天子臣放勋德薄,施行不元。
yuán shàn yě
这句话大意是:(元,善也。
shàng shū dà chuán yuē yáo bā méi shùn sì tóng zǐ
这句话大意是:《尚书大传》曰:尧八眉,舜四童子。
bā zhě rú bā zì yě
这句话大意是:八者,如八字也。
yòu yuē yáo shùn zhī wàng tiān xià yī rén bù xíng ér sì hǎi zhì
这句话大意是:又曰:尧舜之王天下,一人不刑而四海治。
chūn qiū yuán mìng bāo yuē yáo méi bā cǎi shì wèi tōng míng
这句话大意是:《春秋元命苞》曰:尧眉八彩,是谓通明。
lì xiàng rì yuè xuán jī yù héng
这句话大意是:历象日月,璇玑玉衡。
dà dài lǐ yuē zǎi wǒ yuē qǐng wèn dì yáo
这句话大意是:《大戴礼》曰:宰我曰:"请问帝尧。
kǒng zǐ yuē gāo xīn zhī zǐ yě yuē fàng xūn qí rén rú tiān qí zhì rú shén jiù zhī rú rì wàng zhī rú yún
现代白话:"孔孔子说:"高辛之子也,曰放勋,其仁如天,其智如神,就之如日,望之如云;。
fù ér bù jiāo guì ér bù yù huáng fǔ fú yī tóng chē chéng bái mǎ
这句话大意是:富而不骄,贵而不豫,黄斧绋衣,彤车,乘白马。
liù tāo yuē tài gōng yuē dì yáo wàng tiān xià zhī shí jīn yín zhū yù fú fú jǐn xiù wén qǐ fú yī qí guài yì wù fú tīng gōng yuán wū shì fú chóng jué chuán zhù yíng bù zǎo shì máo cí zhī gài fú jiǎn qí
这句话大意是:《六韬》曰:太公曰:"帝尧王天下之时,金银珠玉弗服,锦绣文绮弗衣,奇怪异物弗听,宫垣屋室弗崇,桷椽柱楹不藻饰,茅茨之盖弗剪齐。
fǔ fú zhī kuā lǚ bù bì jǐn bù gēng wèi yě
这句话大意是:黼黻之絓履不弊尽,不更为也;。
zī wèi bù zhòng sǎn fú shí yě
这句话大意是:滋味不重糁,弗食也;。
wēn fàn nuǎn gēng bù suān něi bù yì yě
这句话大意是:温饭暖羹不酸𫗪,不易也。
bù yǐ sī qū zhī gù liú gēng zhòng zhī shí xuē xīn yuē zhì cóng shì wú yǔ wèi
这句话大意是:不以私曲之故,留耕种之时,削心约志,从事无予为。
zhuāng zi yuē xī yáo zhī zhì tiān xià yě shǐ tiān xià zhī rén xīn xīn yān yǒu lè qí xìng
现代白话:《庄子》曰:昔尧之治天下也,使天下之人欣欣呢有乐其性。
yòu yuē yáo zhì tiān xià zhī mín píng hǎi nèi zhī zhèng
这句话大意是:又曰:尧治天下之民,平海内之政。
wǎng jiàn sì zǐ wū gū shè zhī shān fén shuǐ zhī yáng yǎo rán sàng qí tiān xià
这句话大意是:往见四子于姑射之山,汾水之阳,窅然丧其天下。
sì zǐ xǔ yóu niè quē bèi yī wáng ní yě
这句话大意是:(四子:许由、啮缺、被衣、王倪也。
yǎo rán yóu yōu rán zì shī zhī mào
这句话大意是:窅然犹幽然,自失之貌。
yán yáo yǐ yǒu shì zhī xīn zhì wū wú wéi zhī rén gù yì wú suǒ yòng yě
这句话大意是:言尧以有事之心,至于无为之人,故亦无所用也。
yòu yuē yáo guān yú huá fēng fēng huá rén yuē xī
这句话大意是:又曰:尧观于华封,封华人曰:"嘻!
qǐng zhù shèng rén shǐ rén shèng shòu shǐ shèng rén fù shǐ shèng rén duō nán zi
这句话大意是:请祝圣人,使人圣寿,使圣人富,使圣人多男子。
yáo yuē duō nán zi zé duō jù duō fù zé duō shì duō shòu zé duō rǔ
这句话大意是:"尧曰:"多男子则多惧,多富则多事,多寿则多辱。
fēng rén yuē fu shèng rén chún jū ér kòu yīn kòu
这句话大意是:"封人曰:"夫圣人,鹑居而鷇(音扣。
shí niǎo xíng ér wú zhāng
这句话大意是:)食,鸟行而无章。
tiān xià yǒu dào zé yǔ wù jiē chāng
这句话大意是:天下有道,则与物皆昌;。
tiān xià wú dào zé xiū dé jiù xián
这句话大意是:天下无道则修德就闲。
qiān suì yàn shì qù ér shàng xian chéng bǐ bái yún zhì yú dì xiāng
这句话大意是:千岁厌世,去而上仙,乘彼白云,至于帝乡。
sān huàn mò zhì shēn cháng wú yāng
这句话大意是:三患莫至,身常无殃。
yòu yuē yáo zhì tiān xià bó chéng zǐ gāo lì wèi zhū hóu
这句话大意是:又曰:尧治天下,伯成子高立为诸侯。
jí yáo shòu shùn shùn shòu yǔ zi gāo cí wèi zhū hóu ér gēng
这句话大意是:及尧授舜,舜授禹,子高辞为诸侯而耕。
yǔ wǎng jiàn zhī yuē yáo zhì tiān xià wú zǐ lì wèi zhū hóu
现代白话:禹往见之,曰:"尧治天下,我子立为诸侯。
yáo shòu shùn shùn shòu yú wú zǐ cí zhī gǎn wèn hé yě
现代白话:尧授舜,舜授余,我子辞之,敢问何也?
zi gāo yuē xī yáo zhì tiān xià bù shǎng ér rén quàn bù fá ér rén wèi
这句话大意是:"子高曰:"昔尧治天下,不赏而人劝,不罚而人畏。
zi jīn shǎng fá ér mín qiě bù rén dé zì cǐ shuāi xíng zì cǐ lì hòu shì zhī luàn zì cǐ shǐ yǐ
现代白话:子今赏罚而民且不仁,德自此衰,刑自此立,后世之乱自此始了!
wú luò wú shì
现代白话:无落我事!
yì yì hu gēng ér bù gù
这句话大意是:"俋俋乎耕而不顾。
shī zi yuē rén zhī yán jūn tiān xià zhě yáo tái jiǔ lèi ér yáo bái wū
这句话大意是:《尸子》曰:人之言君天下者,瑶台九累,而尧白屋;。
fǔ yī jiǔ zhǒng ér yáo dà bù
这句话大意是:黼衣九种,而尧大布;。
gōng zhōng sān shì ér yáo chún jū
这句话大意是:宫中三市,而尧鹑居;。
zhēn guài yuǎn wèi ér yáo lì fàn cài zhōu
这句话大意是:珍怪远味,而尧粝饭菜粥;。
qí lín qīng lóng ér yáo sù chē xuán jū
这句话大意是:麒麟青龙,而尧素车玄驹。
yòu yuē yáo shùn yǒu tiān xià sì hǎi zhī nèi jiē zhì ér dān zhū shāng jūn bù yǔ yān
现代白话:又曰:尧舜有天下,四海之内皆治,而丹朱、商均不与呢;。
ér wèi jiē zhì zhě zhòng yě
这句话大意是:而谓皆治者,众也。
yòu yuē shùn shòu tiān xià yán sè bù biàn
这句话大意是:又曰:舜受天下,颜色不变;。
yáo yǐ tiān xià yǔ shùn yán sè bù biàn
这句话大意是:尧以天下与舜,颜色不变;。
zhī tiān xià wú néng yì sǔn wū jǐ yě
这句话大意是:知天下无能益损于己也。
yòu yuē rén dài guān niè lǚ mò bù yù yáo fēi jié jìng shì wǔ màn
这句话大意是:又曰:人戴冠蹑履,莫不誉尧非桀敬士侮慢。
gù jìng wǔ zhī yù huǐ zhī fēi qí qǔ yě
这句话大意是:故敬侮之,誉毁之,非其取也。
hán zǐ yuē yáo zhī wàng tiān xià dōng rì lù qiú xià rì gé yī
这句话大意是:《韩子》曰:尧之王天下,冬日鹿裘,夏日葛衣;。
máo cí bù jiǎn jué chuán bù zhuó
这句话大意是:茅茨不剪,桷椽不斫。
lì liáng zhī shí lí huò zhī gēng suī jiān mén zhī yǎng bù dí wū cǐ yǐ
现代白话:粝粱之食,藜藿之羹,虽监门之养,不敌于此了!
yòu yuē yóu yú wèi qín mù gōng yuē xī yáo yǒu tiān xià fàn wū tǔ guǐ yǐn wū tǔ xíng
这句话大意是:又曰:由余谓秦穆公曰:"昔尧有天下,饭于土轨,饮于土形。
qí tǔ nán zhì jiāo zhǐ běi zhì yōu dōu dōng xī rì yuè suǒ chū rù zhě wú bù bīn fú
这句话大意是:其土南至交阯,北至幽都,东西日月所出入者,无不宾服。
lǚ shì chūn qiū yuē yáo yǒu zi shí rén bù yǔ qí zi ér shòu shùn
这句话大意是:《吕氏春秋》曰:尧有子十人,不与其子而授舜。
mèng zǐ yuē yáo shǐ jiǔ nán èr nǚ shì shùn yě
这句话大意是:(《孟子》曰:尧使九男二女事舜也。
yòu yuē yáo yǐ tiān xià ràng wū zǐ zhōu zhī fù
这句话大意是:又曰:尧以天下让于子州支父。
zǐ zhōu zhī fù duì yuē yǐ wǒ wèi tiān zǐ yóu zhī kě yě
这句话大意是:子州之父对曰:"以我为天子,犹之可也。
suī rán wǒ shì yǒu yōu yōu zhī bìng fāng jiāng zhì zhī wèi xiá zài tiān xià yě
这句话大意是:虽然,我适有幽忧之病,方将治之,未暇在天下也。
yōu yǐn yě
这句话大意是:"(幽,隐也。
shī yún rú yǒu yǐn yōu
这句话大意是:《诗》云:如有隐忧。
tiān xià zhòng wù yě ér bù yǐ tiān xià hài qí shēng zhě gù kě tuō tiān xià
这句话大意是:)天下,重物也,而不以天下害其生者,故可托天下。
huái nán zǐ yuē yáo zhī zhì tiān xià yě shùn wèi sī tú qì wèi sī mǎ yǔ wèi sī kōng hòu jì wèi dà tián shī xī zhòng wèi gōng
这句话大意是:《淮南子》曰:尧之治天下也,舜为司徒,契为司马,禹为司空,后稷为大田师,奚仲为工。
qí dǎo wàn mín yě shuǐ chǔ zhě yú shān chù zhě mù gǔ chǔ zhě mù lù chǔ zhě nóng
这句话大意是:其导万民也,水处者鱼,山处者木,谷处者牧,陆处者农。
dì yí qí shì shì yí qí xiè xiè yi qí yòng yòng yi qí rén
这句话大意是:地宜其事,事宜其械,械宜其用,用宜其人。
zé gāo zhī wǎng líng bǎn gēng tián
这句话大意是:泽皋织网,陵阪耕田。
dé yǐ suǒ yǒu yì suǒ wú yǐ gōng yì suǒ zhuō
这句话大意是:得以所有易所无,以工易所拙。
shì gù lí pàn zhě guǎ ér tīng cóng zhě zhòng
这句话大意是:是故离叛者寡,而听从者众。
pì ruò bō qí wū de yuán zhě zǒu wū fāng zhě chù gāo gè cóng qí suǒ ān
这句话大意是:譬若播棋于地,圆者走屋,方者处高,各从其所安。
yòu yuē rén zhī suǒ yǐ lè wèi tiān zǐ zhě yǐ qióng ěr mù zhī yù ér shì shēn tǐ zhī biàn yě
这句话大意是:又曰:人之所以乐为天子者,以穷耳目之欲,而适身体之便也。
jīn gāo tái céng xiè rén zhī suǒ lì yě ér yáo cǎi chuán bù zhuó biàn tí bù jī
这句话大意是:今高台层榭,人之所丽也,而尧采椽不斫,弁题不枅。
yán liáng zhù xiāng zhé ju bù zháo jī lú yě
这句话大意是:(言梁柱相折,矩不着枅栌也。
zhēn guài qí wèi rén zhī suǒ měi yě yáo lì liáng zhī fàn lí huò zhī gēng
这句话大意是:)珍怪奇味,人之所美也,尧粝粱之饭,藜藿之羹。
wén jǐn hú bái rén zhī suǒ hǎo yě ér yáo bù yī yǎn xíng lù qiú yù hán
这句话大意是:文锦狐白,人之所好也,而尧布衣掩形,鹿裘御寒。
yǎng shēng zhī jù bù jiā hòu ér zēng zhī yǐ dà rèn zhòng zhī yǐ yōu gù jǔ tiān xià ér chuán zhī shùn ruò jiě zhòng fù rán fēi zhí cí ràng yě
这句话大意是:养生之具不加厚,而增之以大任,重之以忧,故举天下而传之舜,若解重负然,非直辞让也。
yòu yuē yáo zhì tiān xià zhèng jiào píng dé rùn qià zài wèi qī shí zài nǎi qiú suǒ shǔ tiān xià zhī tǒng lìng sì yuè míng yáng cè lòu
这句话大意是:又曰:尧治天下,政教平,德润洽,在位七十载,乃求所属天下之统,令四岳明扬侧陋。
sì yuè jǔ shùn ér jiàn zhī yáo yáo nǎi qī yǐ èr nǚ yǐ guān qí nèi rèn yǐ bǎi guān yǐ guān qí wài
这句话大意是:四岳举舜而荐之尧,尧乃妻以二女以观其内,任以百官以观其外。
jì rù dà lù liè fēng léi yǔ bù mí
这句话大意是:既入大麓,烈风雷雨不迷。
lín shǔ wū chuān yuē lù yáo shǐ shùn rù lín lù zhī zhōng zāo dà fēng yǔ bù mí yě
这句话大意是:(林属于川曰麓,尧使舜入林麓之中,遭大风雨不迷也。
nǎi shǔ yǐ jiǔ zǐ yáo yǒu jiǔ zǐ
这句话大意是:)乃属以九子,(尧有九子。
zèng yǐ zhāo huá zhī yù ér chuán tiān xià yān
现代白话:)赠以昭华之玉而传天下呢。
yòu yuē yáo zhī yǒu tiān xià yě fēi tān wàn mín zhī fù yě ér níng rén zhǔ zhī wèi yě yǐ wéi wàn xìng lì qū qiáng ruò xiāng chéng zhòng guǎ xiāng bào
这句话大意是:又曰:尧之有天下也,非贪万民之富也,而宁人主之位也,以为万姓力屈,强弱相乘,众寡相暴。
wū shì yáo nǎi shēn fú jié jiǎn zhī xíng ér míng xiāng ài zhī rén yǐ hé jí zhī
这句话大意是:于是尧乃身服节俭之行,而明相爱之仁,以和辑之。
shì gù máo cí ér bù chǎn cǎi chuán ér bù zhuó dà lù bù huà dà lù tiān zǐ chē yě
这句话大意是:是故茅茨而不铲,采椽而不斫,大辂不画,(大辂,天子车也。
yuè xí bù yuán yuè xí shù pú xí yě
这句话大意是:)越席不缘,(越席,束蒲席也。
dà gēng bù hé wú wǔ wèi yě
这句话大意是:)大羹不和,(无五味也。
zī fàn bù záo xún shòu xíng jiào qín láo tiān xià zhōu liú wǔ yuè qǐ qí fèng yǎng bù zú lè zāi
现代白话:)粢饭不凿,巡狩行教,勤劳天下,周流五岳,岂其奉养不足乐啊?
jǔ tiān xià yǐ wéi shè jì fēi yǒu lì yān
现代白话:举天下以为社稷,非有利呢。
nián shuāi zhì mǐn jǔ tiān xià zhī zhòng ér chuán zhī shùn yě yóu què xíng ér shì zōng yě
这句话大意是:年衰志闵,举天下之重而传之舜也,犹却行而释踪也。
yòu yuē yáo zhī shí shí rì bìng chū jiāo hé suì shā cǎo mù ér mín wú suǒ shí yà yǔ jiǔ yīng dà fēng xiū shé fēng shǐ záo chǐ wèi mín hài
这句话大意是:又曰:尧之时,十日并出,焦禾穗,杀草木,而民无所食,窫窳、九婴、大风、修蛇、封豕、凿齿为民害。
yáo yì záo chǐ wū chóu huá zhī zé chóu huá nán fāng zé yě
这句话大意是:尧弋凿齿于畴华之泽,(畴华,南方泽也。
záo chǐ shòu chí gē dùn yì chí gōng jiàn shè shā yě
这句话大意是:凿齿兽持戈楯,羿持弓箭射杀也。
shā jiǔ yīng wū xiōng shuǐ zhī shàng jiǔ yīng shuǐ zhī dà guài wéi rén zhī hài zhě běi dí zhī de yǒu xiōng shuǐ zhě yě
这句话大意是:)杀九婴于凶水之上,(九婴,水之大怪,为人之害者,北狄之地,有凶水者也。
jiǎo dà fēng wū qīng qiū zhī zé
这句话大意是:)缴大风于青丘之泽。
dà fēng dà zhì yě
这句话大意是:(大风,大鸷也。
jiǎo yǐ shí bō jiǎo xì shǐ shè zhī
这句话大意是:缴以石磻,缴,系矢射之。
qīng qiū dōng fāng qiū
这句话大意是:青丘,东方丘。
shàng shè shí rì yì shè rì duò rì zhōng niǎo yǔ
这句话大意是:)上射十日,(羿射日堕日中鸟羽。
ér xià shā yà yīn yà yǔ
这句话大意是:)而下杀窫(音轧)窳。
yīn yǔ yà yǔ zhuàng rú lóng xíng rén chǐ shí rén yě
这句话大意是:(音庾,窫窳状如龙形,人齿食人也。
zhǎn xiū shé wū dòng tíng dòng tíng nán fāng shuǐ yě
这句话大意是:)斩修蛇于洞庭,(洞庭,南方水也。
qí shé shí xiàng sān suì ér qí gǔ chū yě
这句话大意是:其蛇食象,三岁而其骨出也。
qín fēng shǐ wū sāng lín
这句话大意是:)禽封豕于桑林。
fēng shǐ dà zhì yě
这句话大意是:(封豕,大彘也。
sāng lín tāng dǎo hàn dì wàn mín jiē xǐ zhì yáo wèi tiān zǐ yě
这句话大意是:桑林,汤祷旱地)万民皆喜,置尧为天子也。
yòu yuē yáo wàng tiān xià ér yōu bù jiě shòu shùn ér yōu nǎi shì
这句话大意是:又曰:尧王天下而忧不解,授舜而忧乃释。
shuō yuàn yuē hé jiān xiàn wáng yuē yáo cún xīn wū tiān xià
这句话大意是:《说苑》曰:河间献王曰:尧存心于天下。
yǒu yī rén jī yuē wǒ jī zhī yě
这句话大意是:有一人饥,曰:我饥之也。
yǒu yī rén hán yuē wǒ hán zhī yě
这句话大意是:有一人寒,曰:我寒之也。
yī mín yǒu zuì yuē wǒ xiàn zhī yě
这句话大意是:一民有罪,曰:我陷之也。
rén ér lì dé bó ér huà guǎng
这句话大意是:仁而立德,博而化广。
gù bù shǎng ér rén quàn bù fá ér rén zhì xiān shēng ér hòu shā shì yáo dào yě
这句话大意是:故不赏而人劝,不罚而人治,先生而后杀,是尧道也。
yáng zǐ fǎ yán yuē yáo néng zé tiān zhě yǐ qí néng chén èr shèng
这句话大意是:杨子《法言》曰:尧能则天者,以其能臣二圣。
èr shèng shùn yǔ yě
这句话大意是:二圣,舜、禹也。
yòu yuē yáo shùn zhī dé qīng wū hóng máo
这句话大意是:又曰:尧、舜之德,轻于鸿毛。
qián fu lùn yuē yáo shùn zhī dé pì yóu ǒu zhú shī míng wū yōu shì yě
这句话大意是:《潜夫论》曰:尧舜之德,譬犹偶烛施明于幽室也。
qián zhú zhào zhī hòu zhú yì míng fēi qián zhú mèi hòu zhú zhāng yě
这句话大意是:前烛照之后烛益明,非前烛昧后烛彰也。
nǎi èr zhú xiāng yīn ér chéng dà guāng
这句话大意是:乃二烛相因而成大光。
xún yuè shēn jiàn yuē sī táng yú wū shàng shì zhān zhòng ní wū zhōng gǔ nǎi zhī xiǎo dào zú xiū yě
这句话大意是:荀悦《申鉴》曰:思唐虞于上世,瞻仲尼于中古,乃知小道足羞也。
qiáo zi fǎ xun yuē táng yú zhī yī shang wén fǎ yǔ jì zhī gōu xù gēng jià rén zhì jīn bèi zhī
这句话大意是:谯子《法训》曰:唐虞之衣裳文法,禹稷之沟洫耕稼,人至今被之。
yuán zi fǎ shū yuē yáo bì shùn wū jì yīn jīn dìng táo yǒu yáo zhǒng xìn hu
这句话大意是:袁子《法书》曰:尧避舜于济阴,今定陶有尧冢,信吗?
fú zi yuē xǔ yóu wèi yáo yuē zuò yú huá diàn zhī shàng miàn shuāng quē zhī xià jūn zhī róng yuàn yì yǐ zú yǐ fu
现代白话:《符子》曰:许由谓尧曰:"坐于华殿之上,面双阙之下,君之荣愿亦已足了夫?
yáo yuē yú zuò huá diàn zhī shàng sēn rán ér sōng shēng yú dòng
这句话大意是:"尧曰:"余坐华殿之上,森然而松生于栋;。
yú lì wū líng fēi zhī nèi fēi yān ér yún shēng yú yǒu
现代白话:余立于棂扉之内,霏呢而云生于牖。
suī miàn shuāng quē wú yì hu cuī wéi zhī guān péng lái
这句话大意是:虽面双阙,无异乎崔嵬之冠蓬莱;。
suī bèi yōng guō wú yì hu huí luán zhī yíng kūn lún
这句话大意是:虽背墉郭,无异乎回峦之萦昆仑。
yú ān zhī qí suǒ yǐ bù róng
这句话大意是:余安知其所以不荣?
dèng xī yán yuē gǔ shī yún yáo shùn zhì shèng shēn rú fǔ là
这句话大意是:邓析言曰:古诗云:"尧、舜至圣,身如脯腊;。
jié zhòu wú dào jī fū sān chǐ
这句话大意是:桀、纣无道,肌肤三尺。
mèng shū yuē yáo mèng chéng lóng shàng tiān shùn mèng jī tiān gǔ
这句话大意是:《梦书》曰:尧梦乘龙上天,舜梦击天鼓。
xù shù zhēng jì yuē chéng yáng xiàn yǒu yáo méng zì hàn jìn èr qiān dàn jí chéng wèi kān míng shén zhòng
这句话大意是:《续述征记》曰:城阳县有尧蒙,自汉晋二千石及丞尉刊名甚众。
yáo jí wèi zhì yǒng jiā sān nián èr qiān qī bǎi èr shí yǒu yī zài jì wū yáo bēi
这句话大意是:尧即位至永嘉三年,二千七百二十有一载,记于尧碑。
wèi chén wáng cáo zhí dì yáo zàn yuē huǒ dé tǒng wèi fù zé gāo xīn
这句话大意是:魏陈王曹植《帝尧赞》曰:火德统位,父则高辛。
kè liú gòng gōng wàn guó tóng chén
这句话大意是:克流共工,万国同尘。
diào shì yīn yáng qí huì rú chūn
这句话大意是:调适阴阳,其惠如春。
wēi wēi chéng gōng zé tiān zhī shén
这句话大意是:巍巍成功,则天之神。