太平御览 · 李昉 · Chapter 842 of 1000

百谷部·卷六

PinyinModern Translation
Size

shǔ

这句话大意是:○黍。

shàng shū jūn chén yuē wǒ wén yuē zhì zhì xīn xiāng gǎn yú shén míng

这句话大意是:《尚书·君陈》曰:我闻曰:"至治馨香,感于神明;。

shǔ jì fēi xīn míng dé wéi xīn

这句话大意是:黍稷非馨,明德惟馨。

yòu pán gēng yuē ruò nóng bù fú tián mǔ wǎng yǒu shǔ jì

这句话大意是:又《盘庚》曰:若农不服田亩,罔有黍稷。

shàng shū dà chuán yuē xià hūn huǒ zhōng kě yǐ zhǒng shǔ

现代白话:《尚书大传》曰:夏昏火中,能够种黍。

hán shī wài zhuàn shǔ lí yuē bǐ shǔ lí lí bǐ jì zhī miáo

这句话大意是:《韩诗外传·黍离》曰:彼黍离离,彼稷之苗。

xuē jūn zhù yuē shī rén qiú jǐ xiōng bù dé yōu bù shí wù shì bǐ shǔ nǎi yǐ wéi jì

这句话大意是:(薛君注曰:诗人求己兄不得,忧不识物,视彼黍乃以为稷。

máo shī yuē shǔ lí mǐn zōng zhōu yě

这句话大意是:《毛诗》曰:《黍离》,闵宗周也。

bǐ shǔ lí lí bǐ jì zhī miáo

这句话大意是:彼黍离离,彼稷之苗。

xíng mài mǐ mǐ zhōng xīn yáo yáo

这句话大意是:行迈靡靡,中心摇摇。

yòu fǔ tián yuē jīn shì nán mǔ huò yún huò zǐ shǔ jì nǐ nǐ

这句话大意是:又《甫田》曰:今适南亩,或秐或秄,黍稷薿薿。

nǐ nǐ shèng mào yě

这句话大意是:(薿薿,盛貌也。

yòu yú zǎo shǔ miáo yuē péng péng shǔ miáo yīn yǔ gāo zhī

这句话大意是:又《鱼藻·黍苗》曰:芃芃黍苗,阴雨膏之。

yí lǐ hūn lǐ yuē zàn shè shǔ yú jiàng dōng

这句话大意是:《仪礼·婚礼》曰:赞设黍于酱东。

yòu tè shēng kuì shí lǐ yuē zuǒ shí tuán shǔ shòu zhù zhù yǐ shòu shī

这句话大意是:又《特牲馈食礼》曰:佐食,抟黍授祝,祝以授尸。

lǐ jì yuè lìng yuē zhòng xià zhī yuè nóng nǎi dēng shǔ

这句话大意是:《礼记·月令》曰:仲夏之月,农乃登黍。

yòu qǔ lǐ yuē shǔ yuē xiāng hé

这句话大意是:又《曲礼》曰:黍曰芗合。

yòu nèi zé yuē yáng yi shǔ shǐ yi jì

这句话大意是:又《内则》曰:羊宜黍,豕宜稷。

zuǒ zhuàn zhāo gōng yuē qí cáng bīng yě hēi mǔ jù shǔ yǐ xiǎng sī hán

这句话大意是:《左传·昭公》曰:其藏冰也,黑牡秬黍,以享司寒。

dù yù zhù yuē hēi mǔ jù shǔ yě

这句话大意是:(杜预注曰:黑牡,秬黍也。

sī hán běi fāng xuán míng zhī shén yě gù wù jiē yòng hēi

这句话大意是:司寒,北方玄冥之神也,故物皆用黑。

yǒu shì wū bīng gù jì qí shén yǐ shàng shǔ

这句话大意是:有事于冰,故祭其神以上黍。

chūn qiū zuǒ zhù qī yuē shǔ shén míng zhōu wēi lán hǎo

这句话大意是:《春秋佐助期》曰:黍神名侜倭兰郝。

chūn qiū shuō tí cí yuē jīng yí huǒ zhuǎn shēng shǔ xià chū qiū gǎi

这句话大意是:《春秋说题辞》曰:精移火转生黍,夏出秋改。

dù yù zhù yuē yún chūn zhī xià gù yí yě

这句话大意是:(杜预注曰:云春之夏,故移也。

nóng shū yuē shǔ zhī yán shǔ yě bì xū shǔ gǎi de yīn nǎi chéng yě

这句话大意是:《农书》曰:黍之言暑也,必须暑改,得阴乃成也。

shǔ zhě suō yě

这句话大意是:)黍者,缩也。

gù qí lì zì hé rù mǐ wèi shǔ wèi jiǔ yǐ fú lǎo

这句话大意是:故其立字,"禾"入"米"为"黍"为酒以扶老。

wèi jiǔ yǐ xù zūn bēi qiě hé wèi róu wù yì yi yǎng lǎo yě

这句话大意是:(为酒以序尊卑,且禾为柔物,亦宜养老也。

ěr yǎ yuē jù hēi shǔ

现代白话:《你雅》曰:秬,黑黍。

hé bù yī hé fú èr mǐ

这句话大意是:〈禾不〉,一〈禾孚〉二米。

guō pú zhù yuē hé bù yì hēi shǔ dàn zhōng xīng shǔ mǐ yì ěr

这句话大意是:(郭璞注曰:〈禾不〉亦黑黍,但中兴黍米异耳。

hàn hé dì shí rèn chéng shēng hēi shǔ huò sān sì shí yī shǔ èr mǐ de shǔ sān hú bā dǒu shì yě

这句话大意是:汉和帝时,任城生黑黍,或三四实,一黍二米,得黍三斛八斗是也。

shǐ jì fēng shàn shū yuē guǎn zhòng shuō huán gōng yuē gǔ zhě fēng shàn hào shàng shǔ suǒ yǐ wèi shèng

这句话大意是:《史记·封禅书》曰:管仲说桓公曰:"古者封禅鄗上,黍所以为盛。

hàn shū yuē jì zhōu mín wǔ nán sān nǚ chù yi niú yáng gǔ yi shǔ jì

这句话大意是:《汉书》曰:冀州,民五男三女,畜宜牛、羊,谷宜黍、稷。

hòu hàn shū yuē chéng gōng zāo tiān xià sāng luàn suì jiāng zhū shēng bì dì hàn zhōng

这句话大意是:《后汉书》曰:承宫,遭天下丧乱,遂将诸生避地汉中。

hòu yǔ qī zǐ zhī méng yīn shān sì lì gēng zhòng hé shǔ

这句话大意是:后与妻子之蒙阴山,肆力耕种禾黍。

jiāng shú rén yǒu rèn zhī zhě gōng bù yǔ jì tuī zhī ér qù

这句话大意是:将熟,人有认之者,宫不与计,推之而去。

yóu shì xiǎn míng

这句话大意是:由是显名。

jìn shū yuē liú cōng shí hé dōng dà huáng wéi bù shí shǔ dòu

这句话大意是:《晋书》曰:刘聪时,河东大蝗,惟不食黍、豆。

jìn zhǔn lǜ bù rén shōu ér mái zhī kū shēng wén wū shí yú lǐ

这句话大意是:靳准率部人收而埋之,哭声闻于十馀里。

hòu nǎi zuān tǔ fēi chū fù shí shǔ dòu píng yáng jī shén

这句话大意是:后乃钻土飞出,复食黍、豆、平阳饥甚。

cuī hóng shí liù guó chūn qiū qián qín lù yuē fú jiān yàn qún chén yú diào tái mì shū shì láng zhào zhěng yǐ jiān pō hǎo jiǔ yīn wèi jiǔ dé zhī gē yuē huò shǔ xī qín cǎi líng dōng qí

这句话大意是:崔鸿《十六国春秋·前秦录》曰:符坚宴群臣于钓台,秘书侍郎赵整以坚颇好酒,因为《酒德》之歌,曰:"获黍西秦,采菱东齐。

chūn fēng xià fā bí nà xīn mí

这句话大意是:春封夏发,鼻纳心迷。

suí shū yuē li shì qiān yǐn jū yǒu niú fàn qí tián zhě shì qiān qiān zhì liáng chù sì zhī guò wū běn zhǔ wàng jiàn dào yì qí hé shǔ zhě mò ér bì zhī

这句话大意是:《隋书》曰:李士谦隐居,有牛犯其田者,士谦牵置凉处,饲之过于本主,望见盗刈其禾黍者,默而避之。

qí jiā tóng cháng zhí dào sù zhě shì qiān wèi yù zhī yuē qióng kùn suǒ zhì yì wú xiāng zé

这句话大意是:其家僮尝执盗粟者,士谦慰谕之曰:"穷困所致,义无相责。

jù lìng fàng zhī

这句话大意是:"遽令放之。

yòu yuē li shì qiān zì yǐ shǎo gū wèi cháng yǐn jiǔ shí ròu kǒu wú shā hài zhī yán

这句话大意是:又曰:李士谦自以少孤,未尝饮酒食肉,口无杀害之言。

zhì wū qīn bīn lái cuì zhé chén zūn zǔ duì zhī wēi zuò zhōng rì bù juàn

这句话大意是:至于亲宾来萃,辄陈樽俎,对之危坐,终日不倦。

lǐ shì zōng dǎng háo shèng měi zhì chūn qiū èr shè bì gāo huì jí huān wú bù chén zuì xuān luàn

这句话大意是:李氏宗党豪盛,每至春、秋二社,必高会极欢,无不沉醉喧乱。

cháng jí shì qiān suǒ shèng zhuàn yíng qián ér xiān wèi shè shǔ

这句话大意是:尝集士谦所,盛馔盈前,而先为设黍。

wèi qún cóng yuē kǒng zǐ chēng shǔ wèi wǔ gǔ zhī zhǎng xún qīng yì yún shí xiān shǔ jì

这句话大意是:谓群从曰:"孔子称黍为五谷之长,荀卿亦云食先黍稷。

gǔ rén suǒ shàng róng kě wéi hu

这句话大意是:古人所尚,容可违吗?

shào zhǎng sù rán bù gǎn chí duò

这句话大意是:"少长肃然,不敢弛惰。

tuì ér xiāng wèi yuē jì jiàn jūn zǐ fāng jué wú tú zhī bù dé yě

现代白话:退而相谓曰:"既见有德行的人,方觉我徒之不德也!

shì qiān wén ér zì zé yuē hé nǎi wéi rén suǒ shū dùn zhì wū cǐ

这句话大意是:"士谦闻而自责曰:"何乃为人所疏,顿至于此?

táng shū yuē dé zōng yǐ zhōng hé jié lìng wén wǔ bǎi bì jìn nóng shū xiàn tóng lù zhǒng

这句话大意是:《唐书》曰:德宗以中和节,令文武百辟进农书,献穜稑种。

jí shì bǎi liáo shǐ jìn zhào rén běn yè sān juǎn sī nóng xiàn sù jí shǔ gè yī dòu

这句话大意是:及是,百寮始进《兆人本业》三卷,司农献粟及黍各一斗。

hán zǐ yuē hán zhāo hóu zhī shí shǔ zhǒng cháng guì shén

这句话大意是:《韩子》曰:韩昭侯之时,黍种尝贵甚。

zhāo hóu lìng rén fù lǐn lǐn shǐ guǒ qiè shǔ zhǒng ér tiào zhī

这句话大意是:昭侯令人覆廪,廪使果窃黍种而粜之。

shān hǎi jīng yuē guǎng dōu zhī yě hòu jì zàng yān yuán yǒu gāo shǔ gāo jì

现代白话:《山海经》曰:广都之野,后稷葬呢,爰有膏黍、膏稷。

yòu yuē yú shān yǒu rén yī mù shì shǎo hào zǐ sūn shí shǔ

这句话大意是:又曰:鱼山,有人一目,是少昊子孙,食黍。

hán zǐ yuē wú qǐ gōng qín xiǎo tíng

这句话大意是:《韩子》曰:吴起攻秦小亭。

yǐ yī chē yuán běi mén wài lìng yuē néng xǐ cǐ wū nán mén wài zhě cì shàng tián shàng zhái

这句话大意是:倚一车辕北门外,令曰:"能徙此于南门外者,赐上田上宅。

jí yǒu xǐ zhě cì rú lìng

这句话大意是:"及有徙者,赐如令。

é yòu zhì yī shí chì shǔ chē mén wài lìng yuē néng xǐ cǐ wū xī mén wài zhě cì rú chū

这句话大意是:俄又置一石赤黍车门外,令曰:"能徙此于西门外者,赐如初。

mín zhēng xǐ zhī

这句话大意是:"民争徙之。

nǎi xià lìng yuē gōng tíng néng xiān dēng zhě shì zhī dài fū cì zhī shàng tián shàng zhái

这句话大意是:乃下令曰:"攻亭,能先登者,仕之大夫,赐之上田、上宅。

wū shì gōng zhī yī zhāo ér bá

这句话大意是:"于是攻之,一朝而拔。

huái nán zǐ yuē dōng sān yuè tiān zǐ yī hēi yī chéng xuán luò shí shǔ yǔ zhì

这句话大意是:《淮南子》曰:冬三月,天子衣黑衣,乘玄骆,食黍与彘。

shǔ zhì shuǐ lèi shí yí yě

这句话大意是:(黍、彘,水类,时宜也。

yòu yuē sān dài jī dé ér wáng qí huán jì jué ér bà

这句话大意是:又曰:三代积德而王,齐桓继绝而霸。

gù shù shǔ zhě wú bù huò jì shù ēn zhě wú bù bào dé

这句话大意是:故树黍者无不获稷,树恩者无不报德。

yòu yuē wèi shuǐ duō lì ér yi shǔ

这句话大意是:又曰:渭水多力而宜黍。

huái nán wàn bì shù yuē qǔ mài mén dōng chì shǔ zì yǐ hú xuè yīn gàn zhī

这句话大意是:《淮南万毕术》曰:取麦门冬、赤黍渍以狐血,阴干之。

yù yǐn jiǔ qǔ yī wán zhì shé xià

这句话大意是:欲饮酒,取一丸置舌下。

jiǔ tūn zhī lìng rén bù zuì

这句话大意是:酒吞之,令人不醉。

mài mén dōng chì shǔ yì yǐ wèi wán lìng fù rén bù dù

这句话大意是:麦门冬、赤黍、薏苡为丸,令妇人不妒。

bái hǔ tōng yuē qīng míng fēng zhì zé shǔ jì zī

这句话大意是:《白虎通》曰:清明风至,则黍、稷滋。

chāng hé fēng zhì zé zhǒng sù mài shǔ

这句话大意是:阊阖风至,则种宿麦、黍。

bào pǔ zǐ yuē zhāng zi hé dān fǎ yòng qiān zhū shā zēng qīng shuǐ hé fēng zhī zhēng zhī wū chì shǔ mǐ zhōng yě

这句话大意是:《抱朴子》曰:张子和丹法:用铅、朱砂、曾青水合封之,蒸之于赤黍米中也。

jì nián shū yuē huì chéng wáng bā nián yǔ shǔ

这句话大意是:《纪年书》曰:惠成王八年,雨黍。

guó yǔ yuē zi yú shǐ gōng zǐ fù shǔ miáo

这句话大意是:《国语》曰:子馀使公子赋《黍苗》。

shǔ miáo xiǎo yǎ qí shī yuē péng péng shǔ miáo yīn yǔ gāo zhī

这句话大意是:(《黍苗》,《小雅》,其诗曰:芃芃黍苗,阴雨膏之。

zi yú yuē zhòng ěr zhī yǎng jūn yě ruò shǔ miáo zhī yǎng yīn yǔ yě

这句话大意是:)子馀曰:"重耳之仰君也,若黍苗之仰阴雨也。

ruò jūn shí bì yìn gào zé zhī shǐ néng chéng jiā gǔ jiàn zài zōng miào jūn zhī lì yě

这句话大意是:若君实庇荫膏泽之,使能成嘉谷,荐在宗庙,君之力也。

zài zōng miào wèi jì zhǔ

这句话大意是:"(在宗庙为祭主。

jiā yǔ yuē kǒng zǐ shì zuò wū āi gōng cì zhī táo yǔ shǔ yān

现代白话:《家语》曰:孔子侍坐于哀公,赐之桃与黍呢。

āi gōng qǐng yòng zhī kǒng zǐ xiān shí shǔ ér hòu shí táo zuǒ yòu jiē yǎn kǒu ér xiào zhī

这句话大意是:哀公请用之,孔子先食黍而后食桃,左右皆掩口而笑之。

gōng yuē shǔ zhě suǒ yǐ xuě táo fēi wéi shí yě

这句话大意是:公曰:"黍者,所以雪桃,非为食也。

kǒng zǐ duì yuē qiū zhī zhī yǐ

现代白话:"孔子对曰:"丘知之了。

rán shǔ zhě wǔ gǔ zhī zhǎng jiāo shè zōng miào yǐ wéi shàng shèng

这句话大意是:然黍者,五谷之长,郊社宗庙以为上盛;。

guǒ shǔ yǒu liù ér táo wéi xià jì sì bù yòng bù dēng jiāo miào

这句话大意是:果属有六而桃为下,祭祀不用,不登郊庙。

qiū wén zhī jūn zǐ yǐ jiàn xuě guì bù yǐ guì xuě jiàn yě

现代白话:丘闻之:有德行的人以贱雪贵,不以贵雪贱也。

jīn yǐ wǔ gǔ zhī zhǎng xuě wǔ guǒ zhī xià zhě cóng shàng xuě xià yě

这句话大意是:今以五谷之长,雪五果之下者,从上雪下也。

chén yǐ wéi fáng wū jiào hài wū yì gù bù gǎn

这句话大意是:臣以为妨于教,害于义,故不敢。

gōng yuē shàn

这句话大意是:"公曰:"善"。

lǚ shì chūn qiū yuē de shí zhī shǔ máng jīng ér jiào xià suì máng yǐ zhǎng tuán cǎi ér báo kāng chōng zhī yì ér shí zhī bù yuàn běi xiàn qiè

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:得时之黍,芒茎而徼下,穗芒以长,抟采而薄糠,舂之易,而食之不噮(北县切。

ér xiāng rú cǐ zhě bù ài

这句话大意是:)而香,如此者不餲。

yīn è

这句话大意是:(音遏。

xiān shí zhě dà běn ér huá jīng shā ér bù suí suì zhǎng

这句话大意是:)先时者,大本而华,茎杀而不遂(,遂,长。

yè gāo duǎn suì

这句话大意是:)叶高短穗;。

hòu shí zhě xiǎo jīng ér má zhǎng duǎn suì ér hòu kāng xiǎo mǐ lìng ér bù xiāng

这句话大意是:后时者,小茎而麻长,短穗而厚糠小米,令而不香。

lìng xīn yě

这句话大意是:(令,新也。

yòu yuē jīn yǐ bǎi jīn yǔ tuán shǔ yǐ shì ér zi ér zi bì qǔ tuán shǔ yě

这句话大意是:又曰:今以百金与抟黍以示儿子,儿子必取抟黍也;。

yǐ hé shì zhī bì yǔ bǎi jīn yǐ shì bǐ rén bǐ rén bì qǔ bǎi jīn yǐ

现代白话:以和氏之璧与百金以示鄙人,鄙人必取百金了。

yòu yuē fàn zhī měi zhě nán hǎi zhī jù

这句话大意是:又曰:饭之美者,南海之秬。

jù hēi shǔ

这句话大意是:(秬,黑黍。

yáng quán wù lǐ lùn yuē liáng zhě shǔ jì zhī zǒng míng

这句话大意是:杨泉《物理论》曰:梁者,黍稷之总名。

cuī shí sì mín yuè lìng yuē sì yuè kě zhǒng shǔ wèi zhī shàng shí

这句话大意是:崔寔《四民月令》曰:四月可种黍,谓之上时。

sì shèng zhī shū yuē shǔ zhě shǔ yě zhǒng bì shì shǔ

这句话大意是:《汜胜之书》曰:黍者,暑也,种必侍暑。

xiān xià zhì èr shí rì cǐ shí yǒu yǔ

这句话大意是:先夏至二十日,此时有雨。

qiáng tǔ kě zhǒng shǔ mǔ sān shēng

这句话大意是:强土可种黍,亩三升。

shǔ xīn wèi shēng yǔ guàn qí xīn xīn shāng wú shí

这句话大意是:黍心未生,雨灌其心,心伤无实。

fán zhǒng shǔ zhě jiē rú hé yù shū wū hé

这句话大意是:凡种黍者,皆如禾,欲疏于禾。

mí héng bié zhuàn yuē shí yuè cháo huáng zǔ zài méng chōng zhōu shàng huì shè shǔ huò

这句话大意是:《祢衡别传》曰:十月,朝黄祖,在艨冲舟上,会设黍臛。

héng nián shào zài zuò shǔ huò zhì xiān zì bǎo shí bì tuán yǐ nòng xì qí qīng màn rú cǐ

这句话大意是:衡年少在坐,黍臛至,先自饱食毕,抟以弄戏,其轻慢如此。

liú xiàng bié lù yuē chuán yán zōu yǎn zài yàn yǒu gǔ dì měi ér hán bù shēng wǔ gǔ

这句话大意是:刘向《别录》曰:传言邹衍在燕,有谷地,美而寒,不生五谷。

zōu zǐ jū zhī chuī lǜ ér wēn zhì shēng shǔ dào jīn míng shǔ gǔ yān

现代白话:邹子居之,吹律而温至,生黍,到今名黍谷呢。

liè nǚ hòu chuán yuē dōng píng héng nóng shī tài wèi hōng nóng yù bēn fù wú liáng zì zhì

这句话大意是:《列女后传》曰:东平衡农师太尉薨,农欲奔赴,无粮自致。

qī yuàn cóng xíng xíng zhǐ fǎng jì zhù yǐ zì zī

这句话大意是:妻愿从行,行止纺绩,庶以自资。

xíng dào jù tíng yù tiān lín yǔ liú dú gū mǔ shě

这句话大意是:行到聚亭,遇天霖雨,留独孤母舍。

mǔ shě hòu yǒu kòng yuán nóng yuē cǐ yuán kě yǐ zhǒng shǔ

现代白话:母舍后有空园,农曰:"此园能够种黍。

cóng qiú fēn zhǒng zhī

这句话大意是:"从求分种之。

dú gū mǔ yuē cǐ jiǔ fèi yuán wéi kǒng shēng lì liè shōu bù duō ěr hé fēn zhī yǒu hu

这句话大意是:独孤母曰:"此久废园,惟恐生力劣收不多耳,何分之有吗?

nóng suì yǔ qī zhǎn jīng jí zhǒng zhī

这句话大意是:"农遂与妻斩荆棘种之。

shǔ jiāng shú dú gū mǔ nǎi gèng yuē shǔ dāng fēn

这句话大意是:黍将熟,独孤母乃更曰:"黍当分。

nóng yù wěi qù qī yuē bù rú shōu liǎn yǐ yí zhī ān qí yì rán hòu nǎi qù

这句话大意是:"农欲委去,妻曰:"不如收敛以遗之,安其意然后乃去。

nóng suì cóng zhī

这句话大意是:"农遂从之。

hòu hái dú gū mǔ yǐ xī shǔ guī nóng suì bù kěn qǔ

这句话大意是:后还,独孤母以昔黍归农,遂不肯取。

shuō wén yuē jù hēi shǔ yě

这句话大意是:《说文》曰:秬,黑黍也。

yī fū èr mǐ suǒ yǐ niàng chàng yě

这句话大意是:一稃二米,所以酿鬯也。

shǔ hé shǔ nián zhě yǐ dà shǔ ér zhǒng gù wèi zhī shǔ

这句话大意是:黍,禾属黏者,以大暑而种,故谓之黍。

kǒng zǐ yuē shǔ kě yǐ wèi jiǔ

现代白话:孔孔子说:"黍能够为酒"。

guǎng yǎ yuē zī shǔ yě

这句话大意是:《广雅》曰:粢,黍也。

shǔ ráng wèi zhī hé liè

这句话大意是:黍穰谓之〈禾列〉。

yīn lì

这句话大意是:(音例。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē xuān dì yuán kāng sì nián cháng ān yǔ hēi shǔ sù rú hé

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:宣帝元康四年,长安雨黑黍,粟如禾。

hé dì yuán xìng yuán nián hēi shǔ suì yī hé èr shí huò sān sì shí shēng rèn chéng de sù sān hú bā dǒu yǐ jiàn zōng miào

这句话大意是:和帝元兴元年,黑黍穗一禾二实,或三四实,生任城,得粟三斛八斗,以荐宗庙。

guǎng zhì yuē yǒu niú shǔ yǒu dào wěi xiù chéng chì shǔ yǒu mǎ gé dà hēi shǔ huò yún jù shǔ

这句话大意是:《广志》曰:有牛黍,有稻尾秀成赤黍,有马革大黑黍,或云秬黍;。

yǒu wēn tún huáng shǔ yǒu yù wáng yàn hàn zhī míng

这句话大意是:有温屯黄黍,有妪亡、燕颔之名。

wú shì běn cǎo yuē shǔ shén nóng gān wú dú

这句话大意是:《吴氏本草》曰:黍,神农甘,无毒。

qī yuè qǔ yīn gàn

这句话大意是:七月取,阴干。

yì zhōng bǔ qì

这句话大意是:益中补气。

jīng fáng yì yāo zhàn yuē tiān yù shǔ sù dà rén chū zǒu

这句话大意是:京房《易妖占》曰:天雨黍粟,大人出走。

jīng chǔ suì shí jì yuē shí yuè yī rì shǔ huò sú wèi zhī qín zhī suì shǒu

这句话大意是:《荆楚岁时记》曰:十月一日黍臛,俗谓之秦之岁首。

wèi xiáng shǔ zhī yì

这句话大意是:未祥黍之义。

jīn běi rén cǐ rì shè má gēng dòu fàn dāng wèi qí shǐ shú cháng xīn ěr

这句话大意是:今北人此日设麻羹豆饭,当为其始熟,尝新耳。

bó wù zhì yuē de sān nián zhǒng shǔ shǔ qí hòu qī nián duō shé

这句话大意是:《博物志》曰:地三年种蜀黍,其后七年多蛇。

这句话大意是:○稌。

fàn yè hòu hàn shū yuē wū wán guó qí dì yí tú

这句话大意是:范晔《后汉书》曰:乌丸国,其地宜稌。

mù tiān zǐ chuán yuē tiān zǐ zhì chì wū chì wū xiàn tú mài bǎi zǎi

这句话大意是:《穆天子传》曰:天子至赤乌,赤乌献稌,麦百载。

guǎng zhì yuē yǒu chì tú yǒu bái hēi qīng huáng yàn hàn fán wǔ zhǒng

这句话大意是:《广志》曰:有赤稌,有白、黑、青、黄、燕颔凡五种。

lǚ shì chūn qiū yuē fàn zhī měi zhě yǒu yáng shān zhī tú

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:饭之美者,有阳山之稌。

shuō wén yuē tú mí yě

这句话大意是:《说文》曰:稌,糜也。

yīn mí

这句话大意是:(音麋。

cuī bào gǔ jīn zhù yuē mí tú yě

这句话大意是:崔豹《古今注》曰:糜,稌也。

liáng

这句话大意是:○粱。

lǐ jì qǔ lǐ yuē jì zōng miào zhī lǐ liáng yuē xiāng jī

这句话大意是:《礼记·曲礼》曰:祭宗庙之礼,粱曰芗箕。

yòu jiāo tè shēng yuē fàn shǔ jì dào liáng bái shǔ huáng liáng

这句话大意是:又《郊特牲》曰:饭黍稷稻粱,白黍、黄粱。

ěr yǎ yuē mén chì miáo

现代白话:《你雅》曰:虋,赤苗;。

qǐ bái miáo

这句话大意是:芑,白苗。

guō pú zhù yuē xìn chì liáng sù

这句话大意是:(郭璞注曰:衅,赤粱粟;。

qǐ bái liáng sù jiē hǎo gǔ yě

这句话大意是:芑,白粱粟,皆好谷也。

jiān wèi hán rén yuē bié wèi chì bái miáo yě

这句话大意是:犍,为含人曰:别味赤、白苗也。

yòu yuē shì bó yí suǒ shí shǒu yáng cǎo yě

这句话大意是:又曰:是伯夷所食首阳草也。

guǎng yǎ yuē diào liáng mù jì yě

这句话大意是:《广雅》曰:藋粱,木稷也。

xù hàn zhì yuē huán dì zhī chū jīng dū tóng yáo yuē chéng shàng wū wěi bì bū

这句话大意是:《续汉志》曰:桓帝之初,京都童谣曰:"城上乌,尾毕逋。

gōng wèi lì zi wèi tú

这句话大意是:公为吏,子为徒。

yī tú sǐ bǎi shèng chē

这句话大意是:一徒死,百乘车。

chē bān bān rù hé jiān

这句话大意是:车班班,入河间。

hé jiān chà nǚ gōng shù qián yǐ qián wèi shì jīn wèi táng shí shàng qiè qiè chōng huáng liáng

这句话大意是:河间姹女工数钱,以钱为室金为堂,石上慊慊舂黄粱。

xià yǒu xuán gǔ wǒ yù jī zhī chéng xiàng qīng nù

这句话大意是:下有悬鼓,我欲击之,丞相卿怒。

chéng shàng wū zhě chù gāo dú shí bù yǔ xià gòng wèi rén zhǔ duō jù liǎn yě

这句话大意是:""城上乌"者,处高独食,不与下共,谓人主多聚敛也。

gōng wèi lì zi wèi tú zhě yán mán yí pàn nì fù jì wèi jūn lì zǐ dì yòu wèi zú tú wǎng jī zhī yě

这句话大意是:"公为吏,子为徒"者,言蛮夷叛逆,父既为军吏,子弟又为卒徒往击之也。

yī tú sǐ bǎi shèng chē zhě yán qián yī rén tǎo hú jì sǐ yǐ hòu yòu qiǎn bǎi shèng chē wǎng yě

现代白话:"一徒死,百乘车"者,言前一人讨胡既死了,后又遣百乘车往也。

chē bān bān zhě yán shèng yú bān bān rù hé jiān yíng líng dì yě

这句话大意是:"车班班"者,言乘舆班班,入河间迎灵帝也。

chà nǚ gōng shù qián yán dì jì lì qí mǔ yǒng lè tài hòu hǎo jù jīn qián yǐ wéi táng shì yě

这句话大意是:"姹女工数钱",言帝既立,其母永乐太后好聚金钱,以为堂室也。

shí shàng qiè qiè zhě yán tài hòu suī jī jīn qián yóu qiè qiè cháng kǔ bù zú shǐ rén chōng huáng liáng ér shí zhī yě

这句话大意是:"石上慊慊"者,言太后虽积金钱,犹慊慊常苦不足,使人舂黄粱而食之也。

wǒ yù jī zhī zhě yán tài hòu jiào dì shǐ mài guān shòu qián tiān xià zhōng dǔ zhī shì yuàn wàng yù jī gǔ qiú jiàn qīng

这句话大意是:"我欲击之"者,言太后教帝使卖官授钱,天下忠笃之士怨望,欲击鼓求见卿。

xuán gǔ zhě fù nù ér zhǐ wǒ yě

这句话大意是:"悬鼓"者,复怒而止我也。

táng shū yuē liáng zhōu dū du jì qīn míng cháng chū àn bù

这句话大意是:《唐书》曰:凉州都督计钦明尝出按部。

yǒu tǔ bō shù wàn yǎn zhì chéng xià qīn míng jù zhàn jiǔ zhī lì qū bèi zhí

这句话大意是:有吐蕃数万奄至城下,钦明拒战久之,力屈被执。

zéi jiāng qīn míng zhì líng zhōu chéng xià qīn míng dà hū yuē zéi zhōng dōu wú yǐn chéng nèi yǒu měi jiàng

这句话大意是:贼将钦明至灵州成下,钦明大呼曰:"贼中都无饮,城内有美酱。

qǐ èr shēng liáng mǐ qǐ èr shēng mò qǐ yī tǐng

这句话大意是:乞二升粱米,乞二升墨,乞一挺。

shì shí zéi yíng zhōng sì miàn zǔ ní hé wéi yǒu yí lù de rù

这句话大意是:"是时贼营中四面阻泥河,惟有一路得入。

qīn míng zhà qǐ cǐ wù yǐ yù chéng zhōng jì yǒu jiǎn bīng liàn jiāng hou yè yǎn xí

这句话大意是:钦明诈乞此物,以喻城中,冀有简兵练将,候夜掩袭。

chéng zhōng wú wù qí zhǐ zhě xún yù hài

这句话大意是:城中无晤其旨者,寻遇害。

huái nán zǐ yuē bù néng gēng ér yù shǔ liáng bù néng zhī ér xǐ yī shang wú shì ér qiú qí gōng nán yǐ

现代白话:《淮南子》曰:不能耕而欲黍粱,不能织而憙衣裳,无事而求其功,难了!

yòu yuē zhēn guài qí wèi rén zhī suǒ měi yě ér yáo lì liáng zhī fàn lí huò zhī gēng

这句话大意是:又曰:珍怪奇味,人之所美也,而尧粝粱之饭、藜藿之羹;。

lì cū yě

这句话大意是:(粝,粗也。

wén xiù hú bái rén suǒ hǎo yě ér yáo bù yī yǎn xíng lù qiú yù hán

这句话大意是:)文绣狐白,人所好也,而尧布衣掩形、鹿裘御寒。

guó yǔ yuē luán bó qǐng gōng zú dài fū

这句话大意是:《国语》曰:栾伯请公族大夫。

gōng yuē fu gāo liáng zhī xìng nán zhèng

这句话大意是:公曰:"夫膏粱之性难正。

lǚ shì chūn qiū yuē wú qǐ wèi qiū lìng mín gē zhī yuē zhōng gǔ chì lǔ shēng dào liáng

这句话大意是:《吕氏春秋》曰:吴起为邺令,民歌之曰:"终古斥卤生稻粱。

yáng quán wù lǐ lùn yuē liáng zhě shǔ jì zhī zǒng míng yě

这句话大意是:杨泉《物理论》曰:粱者,黍稷之总名也。

shén xiān chuán yuē wú sūn quán shí yǒu yī rén zhǒng liáng zài shān zhōng huàn yuán hóu shí zhī wén jiè xiàng yǒu dào liáo cóng qǐ pì yuán hóu fǎ

这句话大意是:《神仙传》曰:吴孙权时,有一人种粱在山中,患猿猴食之,闻介象有道,聊从乞辟猿猴法。

xiàng gào zhī wú tā fǎ yě

这句话大意是:象告之:"无他法也。

rǔ míng rì wǎng liáng suǒ wàng jiàn qún hóu fāng wǎng shí biàn dà huàn yǔ zhī yán yǐ bái jiè xiàng jūn shǐ yuán hóu mò fù lái shí liáng

现代白话:你明日往梁所,望见群猴方往时,便大唤,语之言:'以白介象君,使猿猴莫复来食粱。

cǐ rén cāng cù zhí wèi xiàng qī nòng zhī

这句话大意是:"此人仓卒,直谓象欺弄之。

míng rì shì liáng yù qún hóu shì yù xià shù shì chéng xiàng yǔ yǔ hóu jí gè hái shān qù suì biàn jué jì

这句话大意是:明日视粱,遇群猴适欲下树,试承象语语猴,即各还山去,遂便绝迹。

guǎng zhì yuē yǒu jù liáng jiě liáng liáo dōng chì liáng wèi wǔ dì yǐ wéi zhōu

这句话大意是:《广志》曰:有具粱、解粱、辽东赤粱,魏武帝以为粥。

běn cǎo yuē bái liáng wèi gān wēi hán wú dú zhǔ chú rè yì qì

这句话大意是:《本草》曰:白粱,味甘微寒,无毒,主除热益气。

yǒu xiāng yáng zhú gēn zhě zuì jiā

这句话大意是:有襄阳竹根者最佳。

huáng liáng chū qīng jì

这句话大意是:黄粱,出青、冀。

chǔ cí zhāo hún yuē dào liáng zhuō mài ná huáng liáng

这句话大意是:《楚辞·招魂》曰:稻粱穱麦拏黄粱。

ná róu yě

这句话大意是:(拏,糅也。

yǐ huáng liáng hé ér róu qiě xiāng huá

这句话大意是:以黄粱和而糅,且香滑。

fu xiū yì zhì fù yuē yǐn yǐ huá quán zhī shuǐ shí yǐ xuán shān zhī liáng

这句话大意是:傅休弈《雉赋》曰:饮以华泉之水,食以玄山之粱。

zuǒ sī wèi dū fù yuē yōng qiū zhī liáng

这句话大意是:左思《魏都赋》曰:雍丘之粱。

dōng qiáng

这句话大意是:○东蔷。

wèi shū yuē wū wán dì yí dōng qiáng

这句话大意是:《魏书》曰:乌丸地宜东蔷。

dōng qiáng shì péng cǎo shí rú kuí zi shí èr yuè shú yě

这句话大意是:(东蔷似蓬草,实如葵子,十二月熟也。

guǎng zhì yuē dōng qiáng sè qīng hēi lì rú kuí zi yōu liáng bìng jiē yǒu zhī

这句话大意是:《广志》曰:东蔷色青黑,粒如葵子,幽、凉、并皆有之。

xī hé yǔ yuē dài wǒ dōng qiáng cháng wǒ tián liáng

这句话大意是:《西河语》曰:贷我东蔷,偿我田粱。

shàng lín fù yuē dōng qiáng diāo hú

这句话大意是:《上林赋》曰:东蔷雕胡。

✦ You read 百谷部·卷六

Don't lose your spot.

Free account remembers where you stopped across all 12,000 books. Pro unlocks pinyin on every line, modern Mandarin translations, AI rewrites, audio read-along, and the workbook — for $2.50/month, billed annually.